Film Review: The Conjuring (2013)

review film the conjuring 2013
the conjuring

Schrijver, regisseur en producer James Wan is in een zeer korte tijd een hele grote geworden op horror gebied. En niet in het minst door de geweldige horror The Conjuring.

Zijn eerste geschreven, en geregisseerde film was Stygian in 2000. Daarna volgde Saw in 2004 die uitgroeide tot een enorme franchise. Dead Silence in 2007 volgde en toen kwam er Insidious in 2010 waar nu inmiddels ook al drie films (Insidious Chapter 2 en Insidious Chapter 3) van zijn gemaakt. En nu het vierde deel van Insidious uitkomt The Last Key (2018).

Maar met The Conjuring waren het niet slechts vervolgfilms prequels en sequels, die gemaakt werden, maar begon hij een heel universum te creëren, met de films Annabelle (2014), Annabelle Creation (2017) en de films die er aan staan te komen, The Nun (verwacht 2018) en The Crooked Man. Allemaal creaturen die opdoken in The Conjuring of The Conjuring 2 (2016). Fan van de Saw reeks ben ik allerminst, maar des te meer houd ik van de Insidious reeks en The Conjuring universum. Maar voordat dit universum nog verder gaat uitbreiden, gaan we terug naar hoe het allemaal voor ons kijker begon.

review film the conjuring 2013
Ed and Lorraine Warren

Het verhaal

In 1968 werken Ed en Lorraine Warren aan een zaak van de demonisch bezeten pop Annabelle. Hun ervaringen delen en bespreken ze uitvoerig in hun college’s op de universiteit. Inmiddels is het 1973 geworden en is er in de tussentijd veel met hen gebeurd, ook op professioneel vlak. Ed is een officieel benoemde demonoloog door de katholieke kerk en Lorraine is een medium. Maar tijdens een exorcisme gaat het mis en wordt Lorraine beïnvloed door iets wat ze te zien krijgt en waar ze een hele week lang van overstuur is, al wil ze niet aan Ed zeggen wat het was dat ze zag. Daarom is Ed eerst terughoudend als hij na een college aangesproken wordt door Carolyn Perron die hen smeekt om bij haar gezin langs te komen omdat ze al dagen geplaagd worden door een kwaadaardige entiteit. Maar op aandringen van Lorraine nemen ze toch een kijkje.

Het gezin Perron, bestaande uit vader Roger, moeder Carolyn en vijf dochters Andrea, Nancy, Christine, Cindy en April worden sinds hun aankomst in hun nieuwe huis dat ze op een veiling hebben gekocht, geteisterd door een kwaadaardig iets. Elke nacht staan de klokken stil op zeven over drie. Deuren slaan zomaar dicht, ze horen klopgeluiden. Ze ruiken een stank die zich door het huis verplaatst, de schilderijen worden van de muren geslingerd, en Carolyn heeft vreemde blauwe plekken overal op haar lichaam. Christine wordt ’s nacht aan haar voeten uit bed getrokken en Andrea wordt aangevallen door iets, terwijl April een onzichtbaar vriendje heeft genaamd Rory.

Gelijk al bij aankomst ziet Lorraine dat er zich een demonische entiteit aan het gezin heeft gehecht en om een officiële exorcisme uit te mogen voeren, moeten ze eerst bewijs verzamelen. Ze krijgen hierbij hulp van hun assistent Drew en de lokale agent Brad en zetten een heel onderzoek op en plaatsen overal camera’s en a gauw vinden ze uit waar ze mee te maken hebben en wat er allemaal in die jaren gebeurd is in dat huis. Maar ze moeten opschieten want hun aanwezigheid maakt het alleen maar erger voor het gezin en heeft de demon al bezit genomen van één van hen.

review film the conjuring 2013
the Perron family

De drie fasen

De manier waarop het verhaal verteld wordt volgt exact de drie fasen van bezetenheid, zoals Ed en Lorraine dat in hun college uitleggen. Ten eerste is er de Infestation, de fase waarin ze klopgeluiden horen, voetstappen etc. Dit eerste gedeelte van de film heeft de focus op het gezin Perron, een leuk gezin dat nietsvermoedend in het duivelse huis trekt. Tegelijkertijd maken we kennis met Ed en Lorraine en hun dochtertje Judy. We zien hun speciale kamer waar ze allerlei bezeten objecten bewaren en die elke maand gezegend worden door een priester zodat het kwaad opgesloten blijft. Dat kan eigenlijk al gezien worden als een passieve infestation.

De tweede fase is Oppression, een psychisch kwetsbaar persoon wordt het doelwit van de demon om in bezit te nemen. In de film wordt al snel duidelijk dat dit Carolyn is en langzamerhand komen we er ook achter waarom de demon haar wil bezitten en wat het haar wil laten doen. Maar ook bij Lorraine is er sprake van een zekere kwetsbaarheid als medium. Het incident met een vorige uitdrijving krijgt aandacht maar geen uitleg. In deze fasen komen de Warrens het huis van de Perrons onderzoeken en maken zo even deel uit van het gezin.

De derde fase is Possession, het laatste deel en uiteindelijk de climax van de film. En dat speelt zich niet alleen af bij de Perrons maar ook Judy loopt in het huis van de Warrens gevaar.

Op deze manier worden niet alleen de twee families met hun eigen verhaallijnen met elkaar verweven, maar wordt ook de manier van hoe een bezetenheid in z’n werkt gaat, nauwgezet gevolgd door deze opbouw. Op deze manier wordt het één verhaal dat organisch aanvoelt, er heel veel tegelijkertijd kan gebeuren zonder dat het chaotisch of als te veel aanvoelt.

review film the conjuring 2013
the basement of the Warrens is full of possessed objects

Clichés in de mix met originaliteit

De film maakt graag gebruik van de vele clichés omtrent de haunted house klassiekers. Zo zijn er open en dicht slaande deuren, klokken die stil blijven staan, koude tocht, stank, een geheime afgesloten kelder met allemaal spullen, een piano die uit zichzelf speelt, de arme hond Sadie wil niet naar binnen maar gaat toch dood, vogels die tegen het huis vliegen en schilderijen die van de muur worden gegooid. Dat zijn slechts de sfeermakertjes, de opwarmertjes. Want naast deze clichés zitten er ook een aantal zeer goede originele enge scènes in. Vooral de scènes waarin Christine in bed met de entiteit te maken krijgt is zeer eng en ook het moment dat Carolyn verstoppertje speelt met April en in de kelder belandt is zeer creepy. Hierin maakt de film gebruik van een aantal goede jumpscares, maar ook van een lang aanhoudende enge sfeer waarin je heel lang niets ziet en niets gebeurt terwijl je weet dat er iets is.

review film the conjuring 2013
Lorraine finds another possessed object

Cinematografie

Die enge sfeer wordt voornamelijk bepaald door het goede en zeer originele camerawerk. Wanneer bijvoorbeeld Christine onder haar bed kijkt en dus ondersteboven haar kamer beziet, zien we dat vanuit haar perspectief en wanneer ze zich weer optrekt, draait de camera met haar mee. Die zeer beweeglijke en organische manier van het gebruik van de camera is een sterk onderdeel van de film. Op deze manier zit je veel dichter op het personage. Ook de manier waarop van het verstopspelletje gebruik is gemaakt is zeer inventief en zorgt voor een meer zintuiglijke ervaring vanuit het perspectief van Carolyn, zoals auditief en tast. En dat maakt het niet alleen echter, maar ook enger.

Maar ook de scène waarin Lorraine het lijk aan de boom ziet hangen, is zo goed opgebouwd, dat de suggestie al enger is dan het daadwerkelijk zien. Dat is sowieso het sterkste punt van deze horror en waarom deze zo eng is, de suggestie. Vaker niet dan wel komt er iets concreets in beeld, vaker blijft het abstract.

Door de sterke cinematografie worden de cliché shots en scènes perfect geïntegreerd met de originele scènes, waarbij de tekst ook een belangrijk onderdeel vormt en zeker bijdraagt aan hoe eng het is. Zoals de scène waarin Christine iemand achter de deur ziet staan.

De muziek  van Joseph Bishara draagt goed bij aan de sfeer, alhoewel zeer sporadisch gebruikt, maar daardoor dan des te indringender. Ook is er muziek uit de jaren 70 te horen, wat bijdraagt aan die typische sfeer van toen.

review film the conjuring 2013
old school cinematography

Storytelling

De film beroept zich op proper storytelling. De opbouw neemt de tijd om beide gezinnen te leren kennen en de belangrijkste punten wat er speelt. Al snel krijg je voor beide gezinnen veel sympathie. Want het mag dan wel een horror zijn, de personages zijn niet alleen met liefde vormgegeven, maar stralen zelf ook liefde uit. Ed en Lorraine zijn warme mensen die anderen willen helpen, zelfs als het ten koste van henzelf kan gaan. Carolyn heeft zo’n grote liefde en band met haar gezin dat ze uiteindelijk weerstand kan bieden. Dit klinkt zo sec erg sentimenteel en zoetsappig, maar het geeft een echt hart aan de film en is een mooi tegenwicht voor de hel waar het gezin Perron doorheen gaat.

Vooral Carolyn, wanneer ze bezeten is is niet alleen voor haar en haar gezin erg heftig, maar ook voor de kijker. Die angst en wanhoop gaat door merg en been en is bijna voelbaar door het scherm heen. Maar wanneer Ed de exorcisme op haar gaat uitvoeren, krijgt de kijker een zeer heftig en rauw en akelig stukje horror voorgeschoteld. Die scènes die zonder muziek, maar erg rauw is gefilmd, met erg sterk acteerwerk zal je nog lang bijblijven.

review film the conjuring 2013
their investigation in the basement of the Perrons

Comic relief

Gelukkig zit er ook wat humor in de film, die voornamelijk gebracht wordt door Drew en Brad en hun interactie. Maar ook de scène waarin Ed en Lorraine de kelder gaan onderzoeken en Brad mee gaat als cameraman, zorgt niet alleen voor een voelbaar komische sfeer tussen Drew en Brad, maar zorgt ook voor een leuke afwisseling in cinematografie. Want wat Brad filmt, wordt op geheel andere wijze getoond en echt zoals een oud filmpje van toen in vierkant beeld. Dat geeft ook net even dat realistische randje aan de film.

review film the conjuring 2013
the Perron family is a nice loving family

Ed en Lorraine

Want Ed en Lorraine Warren hebben echt bestaan. Lorraine leeft nog en heeft zelfs een cameo in de scène waarin Ed en Lorraine college geven en zij vooraan zit. Maar deze film is ook gebaseerd op een echte case waaraan zij hebben gewerkt. En of je nu wel of niet gelooft in paranormale zaken of demons etc, het feit dat dit hun beleving was is op zich wel een eng idee natuurlijk. Niet dat deze film die wetenschap nodig heeft om eng te zijn en nog lang een gevoel van onveiligheid zal beklijven, want daar zorgt de film zelf wel voor.

review film the conjuring 2013
the final battle

Conclusie

The Conjuring is een goede mix tussen een haunted house verhaal en exorcisme. Met een prachtige cinematografie en zeer spannende opbouw en duidelijke manier van het verhaal vertellen, komen niet alleen de personages goed tot leven, maar ook de zeer enge scènes die zowel van clichés als zeer originele shots gebruik maken. The Conjuring is wel echt een huiveringwekkende film te noemen met een spectaculaire en zeer enge climax.

Meer lezen over de films uit het Conjuring Universum? Klik dan op onderstaande links:

Praktische info

  • The Conjuring (2013) 112 min
  • Directed by: James Wan
  • Produced by: Tony DeRosa-Grund, Peter Safran, Rob Cowan
  • Written by: Chad Hayes, Carey W. Hayes
  • Starring: Vera Farmiga, Patrick Wilson, Ron Livingston, Lili Taylor
  • Music by: Joseph Bishara
  • Cinematography: John R. Leonetti
  • Edited by: Kirk M. Morri
  • Production company: New Line Cinema, The Safran Company, Evergreen Media Group
  • Distributed by: Warner Bros. Pictures