Film Review: Rare Exports A Christmas Tale (2010)

review film rare exports 2010
when you find out who Santa really is

Wie denkt dat de Santa Claus, met de bolle buik, de lange witte baard en zijn gulle lach, de echte Santa is, heeft het flink mis. In Finland komt de kleine Pietari daar al snel achter.

Deze Finse film geeft een originele kijk op het klassieke beeld van de Kerstman. Dat levert niet alleen een erg leuke en frisse film op, maar ook een avontuurlijke fantasy horror. Dit is geen echte enge horror en heel erg spannend wordt het ook niet, maar het is wel een echt Kerstverhaal waarin de jonge Pietari en zijn vader Rauno centraal staan en waarbij Pietari zelf letterlijk tot grote hoogten stijgt in het verslaan van de evil Santa.

review film rare exports 2010
Pietari reads all about the real Santa Claus

Het verhaal

In Finland bij opgravingen in de berg Korvatunturi, wordt een zeer opmerkelijke ontdekking gedaan; ze stuiten per ongeluk op een eeuwenoude bergraafplaats in de berg. Ze besluiten de begraafplaats op te graven met alle gevolgen van dien. De jonge Pietari slaat dit samen met zijn iets oudere vriendje Juuso van een aftstandje gade. Pietari denkt er al snel het zijne van en is van mening dat de Kerstman daar begraven ligt. Juuso zegt dat de Kerstman helemaal niet bestaat, maar die avond gaat Pietari op onderzoek uit en ontdekt in een oud boek dat de echte Kerstman helemaal niet die gulle lieve oude man is, maar erop uit is om de stoute kinderen te straffen en mee te nemen en slaag te geven en in een brandende ketel te stoppen. Pietari weet zeker dat de Kerstman hem nu komt halen, want door het gat dat ze in het hek hebben geknipt om bij de opgravingen te spioneren, hebben ze wolven erdoor heen kunnen laten komen waardoor al hun rendieren zijn aangevallen en gedood. Hierdoor lopen zijn vader en andere gezinnen niet alleen hun inkomsten mis, maar ook een hoop voedsel. Dus maakt hij een alarm systeem voor zichzelf, zodat hij niet in slaap kan vallen en trekt hij zijn ijshockeypak aan ter bescherming. Die nacht echter valt hij natuurlijk wel in slaap, maar ziet die ochtend ook voetstappen in de sneeuw op het dak vlak voor zijn slaapkamerraam. En dat is niet de enige ontdekking die hij doet. Want het aas dat zijn vader bij de wolvenval heeft gehangen, blijkt verdwenen en ook ligt er iets in de val. Pietari krijgt echter niet de kans om te zien wat er op de bodem van de val ligt, want Rauno houdt hem afzijdig en roept de hulp in van zijn vriend Piiparinen. Samen met hem haalt hij de buit uit de val en wanneer Pietari hen bespioneert en hen een oude man met witte baard in het slachthuis ziet tillen, weet hij het zeker; Ze hebben de gevaarlijke Kerstman gevangen. Maar betekent dit ook dat hij nu veilig is of is de gevaarlijke kerst nu pas begonnen?

review film rare exports 2010
all dressed up for Christmas Eve

De kleine held Pietari

De film is erg leuk opgezet en focust zich vooral op de kleine Pietari. Het karakter van de jongen is mooi weergegeven doordat hij altijd zijn knuffelbeest Vuppe overal mee naar toe neemt. Ook blijkt al snel dat hij alleen woont met zijn vader en dat hoogstwaarschijnlijk, al wordt dat niet gezegd, zijn moeder is overleden. Aan de kleine dingen is te merken dat Rauno wel erg om zijn zoon geeft, erg zijn best doet om het huiselijk te maken, maar soms nogal lomp uit de bocht komt en niet altijd goed weet hoe hij met zijn zoon om moet gaan. Dat gegeven wordt subtiel in beeld gebracht, zodat het Pietari een achtergrond geeft, maar het heeft niet de nadruk. Dat Pietari aandoenlijk is, helemaal ingepakt in zijn beschermingsoutfit en de maatregelen die hij neemt, zoals een berenklem in de open haard leggen waar Rauno bijna de dupe van is, is gewoon erg leuk om te zien. En zijn dappere houding, met zijn Vuppe in zijn armen geklemd is ronduit stoer. Want waar het voornamelijk om draait in dit verhaal is dat Pietari al snel door heeft wat er aan de hand is, al heeft hij geen idee dat het probleem met de echte Kerstman nog groter is dan hij heeft gedacht. Hij probeert natuurlijk iedereen te waarschuwen, maar wie gelooft nu een kind dat nog in sprookjes gelooft?

review film rare exports 2010
mountain Korvatunturi and Pietari’s house

Rauno, Piiparinen en Aimo

Wanneer Rauno de oude man uit de wolvenval heeft gehaald met Piiparinen en ze eerst denken dat het een Amerikaan van de opgravingen bij de berg is, halen ze de vader van Juuso erbij Aimo, die als enige Engels spreekt. Dat levert erg grappige scènes op waarbij zowel zij als de kijker geen enkel idee hebben wie hij is en waar ze mee te maken hebben. Maar wanneer de oude man erg vreemd doet en hen aanvalt en Pietari zegt dat dit de Kerstman is, en ze er tevens achter komen dat de mensen van de opgravingen naar de Kerstman op zoek zijn, besluiten ze losgeld voor hem te vragen. De film zet hiermee duidelijk de toon waarin de volwassenen het overnemen van Pietari en zijn perspectief. Dat zorgt voor twee verschillende lijnen, Pietari die zich zorgen maakt omdat hij stout is geweest en ondertussen uitvindt dat alle kinderen uit het dorp zijn verdwenen, tegenover de volwassenen die een compensatie willen voor het verlies van hun rendieren. Wanneer die twee lijnen bij elkaar komen wordt het een avontuurlijke fantasy waarin Pietari niet alleen de oplossing weet maar ook het voortouw neemt. Ook hierin is de film zeer origineel en onconventioneel. Het een oplossing dat alleen een kind zou kunnen bedenken, wat een heerlijk fantastisch avontuur oplevert. De uitleg van de mythe achter de echte Kerstman is ook erg leuk en geeft de film een spannende achtergrond.

review film rare exports 2010
Santa on ice

Goede verbeelding

De film heeft goed gedacht aan de cinematografie, wat vooral aan het einde mooie beelden oplevert, die een gevoel van magie en triomf geven. Wat ook goed is gedaan is dat er gekozen is om de echte Kerstman niet in beeld te brengen. Verzonken in een klomp ijs, zijn alleen zijn enorme bokkenhoorns zichtbaar die eruit steken. Dat geeft ruimte voor verbeelding, en geeft er ook een komisch tintje aan. Maar wat vooral goed is bedacht zijn de oude naakte mannetjes, de zogenaamde Santa’s little helpers, die niet alleen alle kinderen uit hun bed hebben gestolen, maar ook alle radiatoren en zelfs de föhn van de vrouw van Aimo, om zo blijkt, de Kerstman te ontdooien. Heel erg leuk bedacht en levert ook een grappige scène op wanneer Aimo de föhn terug vindt. De film heeft erg zijn best gedaan om origineel te zijn en vindingrijk, wat uiteindelijk vrij natuurlijk overkomt, omdat de personages erg nuchter zijn neergezet. Wat wel opvallend is, is dat alle personages die in de film voorkomen man zijn, er is geen enkele vrouw te bekennen. De ontroering, al is het klein gehouden en de euforie ontbreken echter niet. Een echte kerstfilm voor mannen dus, met een beetje horror, veel fantasie en wat kerstsentiment.

review film rare exports 2010
Santa’s little helpers

Conclusie

Rare Exports is een erg vermakelijke film, die voor een horror niet eng is, maar waar een frisse en originele fantasievolle draai is gegeven aan een klassiek verhaal. Pietari steelt de show en met mooie cinematografie en een paar magische beelden, is dit een geheel apart Kerstverhaal. Met fantasy elementen, frisse humor en een avontuurlijke kerstnacht en een heel andere kijk op de Kerstman en zijn little helpers is dit een geslaagde Kerst horror-fantasy met een wel heel bijzonder en inventief einde.

Praktische info

  • Rare Exports: A Christmas Tale (2010) 82 min
  • Directed by: Jalmari Helander
  • Produced by: Petri Jokiranta
  • Written by: Jalmari Helander
  • Starring: Tommi Korpela, per Christian Ellefsen, Jorma Tommila, Jonathan Hutchings, Onni Tommila, Risto Salmi, Peeter Jakobi, Rauno Juvonen, Ilmari Järvenpää
  • Music by: Juri Seppä, Miska Seppä
  • Cinematography: Mika Orasamaa
  • Edited by: Kimmo Taavila
  • Production company: Cinet, Pomor Film, Love Streams Poductions, Agnès b. Productions, Davaj Film, FilmCamp, Filmpol Nord, Yleisradio
  • Distributed by: FS Film Oy, Sacnbox Entertaiment, Chrysalis Films