Boek Review: The Hitchhikers Guide to the Galaxy/ Het Transgalactisch Liftershandboek (Douglas Adams, 1979)

review book the hitchhikers guide to the galaxy douglas adamsThe Hitchhikers Guide to the Galaxy is een komisch, absurd en galactisch avontuur van aardbewoner Arthur Dent. Maar alhoewel het niet alleen een komisch avontuur is vol met droge Britse humor, zowel in woord als gebeurtenissen en ideeën die onze logica trotseren, kan dit boek ook gelezen worden met een filosofische invalshoek. Oftewel hoe je de tekst interpreteert, waarbij je je op het filosofische gebied van de hermeneutiek begeeft; de studie van de interpretatie van teksten.

Het verhaal 

Het huis van aardbewoner Arthur Dent staat op het punt om gesloopt te worden omdat er een snelweg moet worden gebouwd. En wel op precies dezelfde dag dat de buitenaardse Vogons de Aarde willen gaan slopen omdat er een galactische snelweg moet komen.

Gelukkig is een goede vriend van Arthur, Ford Prefect niet alleen een buitenaards wezen afkomstig van de planeet Beetlegeuse, maar ook werknemer van The Hitchhikers Guide en neemt hem mee als verstekenling in een Vogonschip. Zo vliegen ze mee met het Vogonschip het universum in, alwaar ze ontdekt worden en nu van boord worden gegooid en echt de ruimte in worden geslingerd. Gelukkig worden ze net op tijd gered door het schip Heart of Gold met zijn Improbability Drive. Aan boord bevinden zich Zaphod Breeblebox, president van het universum, Trillian de laatste vrouwelijke aardbewoner en robot Marvin, een personality prototype en die dus vreselijk depressief is.

Door middel van de Improbabilty Drive brengt hun onwaarschijnlijke avontuur hen naar het antwoord op de ultieme vraag van het leven, het universum en alles, waarbij Arthur een zeer onwaarschijnlijke ontdekking doet, die de zin van de Aarde weliswaar verklaart, maar of dat een bevredigend antwoord is, is een tweede.

Absurdisme

Dit boek is een filosofische satire over het bestaan(srecht) van de mens. Het staat vol met absurdistische, onlogische gebeurtenissen, onwaarschijnlijke gebeurtenissen en drogredenaties en ironie. Tegen alle onwaarschijnlijkheid in, houdt alles in het boek verband met elkaar en grijpt alles op elkaar in.

Hoofdpersoon is de onwetende naïeve mens Arthur in een oneindig groot universum. Zaphod en Marvin vertegenwoordigen de twee verschillende kanten waarop je met het existentialisme om kan  gaan. Respectievelijk; het is zinloos het maakt niks uit, dus ik maak er opportunistisch gezien het beste van en het is zinloos, het maakt allemaal niks uit wat ik doe, dus doe ik maar niks en ik stort me in een depressie. Vrijheid doet leven of slaat dood.

Het boek staat vol slimme, grappige en filosofische observaties over afstand, ruimte, het universum, mensen etc. Hierdoor is het niet het gemakkelijkste boek om te lezen, vooral als Engels niet je moerstaal is. Zowel de tekst als subtekst is veel leuker als je zowel een bovengemiddeld goede kennis van de Engelse taal hebt, als enige kennis over filosofie. Zonder dat (laatste) is het boek nog steeds erg leuk om te lezen, maar de kans is dan wel groot dat je de essentie van beiden mist en dat zou jammer zijn.

Ook erg leuk zijn de entries, de tussenstukjes uit de Hitchhikers Guide zelf, een opmerkelijk en succesvol boek, populair en controversieel en bevat alles wat je nodig hebt te weten over het reizen door het universum. Op de cover staat: Don’t Panic. En de entry over de Aarde gaat als volgt: Mostly Harmless.

Existentialisme

The Hitchhikers Guide to the Galaxy richt zich in eerste instantie op de hedendaagse interpretatie/het gebruik van de levensfilosofie; die gericht is op het antwoord op de vraag naar de zin van het leven. Om deze vraag überhaupt te kunnen stellen is er volgens de hermeneutische fenomenologie van Heidegger het volgende van belang: bestaan is verstaan, verstaan is één van de meest fundamentele kenmerken van de menselijke existentie. Wat ons vervolgens brengt bij het existentialisme.

Het existentialisme stelt individuele vrijheid, verantwoordelijkheid en subjectiviteit voorop. De uitdaging van de mens is binnen  een absurd en zinloos bestaan zijn vrijheid gebruiken om zo een eigen ethos op te bouwen en zin te geven aan het eigen bestaan. Aldus moet de mens in een absurd en niet rationeel universum, zelf betekenis geven aan zijn leven te midden van een niet stabiele en voorlopige creatie.

Kort samengevat:

De mens wil graag zijn bestaan begrijpen om zo het bestaan zin te geven, wat eigenlijk een onmogelijke opdracht is gezien de irrationaliteit van het universum. Het gaat erom individueel belang aan je eigen bestaan te geven. Oftewel, waarom zijn wij hier is een absurde vraag, maar waarom ben ik hier kan zin geven aan het leven. Een lange samenvatting van het thema van een klein, onschuldig boekje…

 Conclusie

The Hitchhikers Guide to the Galaxy is zeker niet voor iedereen. Maar wie het kan waarderen zal vaak hardop lachen en er zeker van genieten. Want ondanks dat het een sterke filosofische insteek heeft en humor daar vaak op inhaakt, is dit vooral een erg komisch boek met hilarische personages die al even hilarische dingen meemaken in hun bizarre avonturen. Het is echter geen lang verhaal, maar voor wie er geen genoeg van kan krijgen zijn er gelukkig nog vier andere delen.

Praktische info

The Hichthikers Guide to the Galaxy (1979), 180 bladzijden. Auteur: Douglas Adams. Oorspronkelijke taal: Engels. Nederlandse vertaling: Het Transgalactisch Liftershandboek.