Film Review: The Abominable Dr Phibes (1971)

review film the abominable dr phibes 1971
the beautiful art deco theatre of dr phibes

The Abominable Dr Phibes is een film apart. Het is camp op z’n filmische best. Het is zwarte humor gemixt met horror in een art deco setting.

En met Vincent Price die de perfecte over de top theatrale Dr Phibes neerzet. Met zijn markante kop, zijn charmes en zijn typerende stem geeft hij gestalte aan de meest bizarre en inventieve seriemoordenaar die zijn overleden vrouw wil wreken. Wie houdt van de typische jaren 70 stijl, waarin het bizarre en vreemde samenkomt met een bepaalde stijl, in dit geval art deco, mag deze film niet missen. En wie fan is van de horrorkoning van die tijd, ziet hier een groots optreden van Vincent Price.

review film the abominable dr phibes 1971
cooking up a murder plan

Het verhaal

In 1921 overleed Dr Anton Phibes in een auto ongeluk, terwijl tegelijkertijd zijn vrouw Victoria overlijdt op de operatietafel. Nu vier jaar later beginnen alle artsen die aan die operatie hebben meegewerkt één voor één op een vrij typische manier het loodje te leggen. Terwijl de artsen overlijden aan vleermuizenbeten, bijensteken, bevriezing enzovoorts, is rechercheur Trout het spoor bijster, totdat hij een bijzonder amulet vindt bij een van de slachtoffers. Het Hebreeuwse teken dat erop staat blijkt een van de tien plagen van het bijbelse Egypte te zijn en het blijkt dat er meerdere amuletten gemaakt zijn. Tevens ontdekt hij dat de artsen die tot nu toe zijn vermoord, allemaal behoorden tot één team onder leiding van Dr Vesalius die Victoria zonder succes hebben geopereerd. Alles wijst erop dat er iemand op wraak uit is. Maar Anton Phibes is dood. Ze hadden geen kinderen. Wie kan het dan gedaan hebben? Maar wat zij niet weten is dat Dr Phibes het ongeluk heeft overleefd, weliswaar zwaar verminkt is, maar al die tijd plannen heeft gesmeed om wraak te nemen op het artsenteam, met behulp van zijn zwijgzame assistente Vulnavia. Terwijl Dr Vesalius en Trout steeds dichter bij de waarheid komen, komt Dr Phibes steeds dichter tot zijn doel, totdat het aankomt op de laatste confrontatie tussen Dr Phibes en Dr Vesalius.

review film the abominable dr phibes 1971
dr phibes talks to his deceased wife

Twee verhaallijnen

De film heeft twee verhaallijnen die we volgen. Die van Dr Phibes en Vulnavia en hun moordacties. En het onderzoek van Trout. Dat levert ook twee verschillende stijlen op, waardoor de stijl en het gedrag van beide mannen gekarakteriseerd worden door verschillende manieren van filmen. Ook resulteert dit in twee soorten humor, de zwarte humor van Dr Phibes en de slapstick-achtige humor van Trout en Scotland Yard. De continue wisseling van deze verschillende benaderingen van scènes kan soms het gevoel geven dat je naar twee verschillende films zit te kijken waartussen steeds geschakeld wordt. Maar juist die vreemde wisselwerking, maakt het gedrag en de scènes van Dr Phibes nog bizarder. Het zwakt ook net genoeg die te campy sfeer af die rondom Dr Phibes hangt en geeft ons wel het idee nog naar een slasher te kijken, al is het een zeer vreemde en bizarre. Dat contrast is tevens de charme van de film. Alhoewel het niet vreemd is dat Vincent Price zijn Dr Phibes zeer charmant maakt en de show steelt, wordt Trout gespeeld door Peter Jeffrey niet geheel overschaduwd.

review film the abominable dr phibes 1971
dr phibes dances with Vulnavia

Dr Phibes

Het huis van Dr Phibes is ingericht als een enorm theater met een dansgedeelte, balkons, loges, een orkest, dat bestaat uit een opwindorkest, of zogenaamde animatronics, en als hoofdact bovenaan de showtrap een groot orgel gehuld in rood neon licht, dat naar beneden kan zakken, naar de vertrekken van Dr Phibes. Wanneer Phibes dan ook zijn theater betreedt doet hij dat in stijl, al spelend op zijn orgel. Terwijl Vulnavia haar entree maakt door de grote deuren, waar ze in de opening haar excentrieke gewaden en hoofddeksels showt. Terwijl ze dansen door de ruimte, speelt het orkest vrolijke deuntjes en maken Phibes en Vulnavia zich klaar om zijn wraak te nemen.  Ook dat gaat gepaard met veel show. Terwijl Phibes zijn daad verricht door ratten, vleermuizen of sprinkhanen op het slachtoffer los te laten, speelt Vulnavia op haar viool als begeleiding. Wanneer de daad is gepleegd, trekt Phibes zich terug in zijn vertrekken alwaar hij aan een kaptafel zit, dat omgevormd is tot een altaar voor zijn geliefde Victoria, om door middel van een buisje tot haar te spreken, aangezien hij zo verminkt is dat hij niet normaal kan spreken. Ook dit is weer iets dat over de top is en een hoogtepunt neemt in de laatste confrontatie met Vesalius.

review film the abominable dr phibes 1971
stunning pictures

Alles aan Phibes is absurd, in a good way. Maar de moord door middel van de sprinkhanen is wel het meest bizarre wat je kunt bedenken. Van de campy voorbereiding van het koken van spruiten en kool tot een groene stroperige vloeistof. Het neerleggen op de grond van een doorzichtig sheet met een vrouwenlijf, zodat hij weet waar hij een gat moet boren precies boven haar hoofd. Tot aan de vloeistof die met een buis via het plafond in de ruimte onder hem, waar het slachtoffer ligt te slapen, op haar hoofd wordt gegoten. En er vervolgens via een slurf allemaal sprinkhanen in die kamer vrij te laten. Waarop Trout te laat het kaalgekloven schedel aantreft van het slachtoffer. Bijna net zo hysterisch is het ijskanon dat hij plaatst in de auto van zijn slachtoffer waardoor deze in een mum van tijd helemaal bevriest. Het is bizar, absurd, camp, hysterisch en hilarisch. Zeker in combinatie met hun zwijgzame acties en de viool op de achtergrond. Het opwindorkest zijn overigens gewoon mensen die een poppenhoofd hebben opgekregen, (door de makers, niet door Phibes) waardoor zij een heel vreemd effect hebben en misschien zelfs een beetje eng aandoen. Alles is wel echt heel origineel verzonnen en uitgevoerd.

review film the abominable dr phibes 1971
murder by unicorn

Inspector Harry Trout

Neem dan Trout die in alle ernst en ongeloof de meest vreemde en bizarre moorden voor zich heeft die hij ooit heeft gezien. De acties van de agenten om hem heen, zijn voornamelijk grappig, vol miscommunicatie, verkeerde uitspraken vooral van de naam van Dr Phibes en verbazing. Deze verhaallijn loopt verder als een zoektocht naar de moordenaar en het uiteindelijk beschermen van Dr Vesalius. Maar ook Trout heeft zijn eigen hoogtepuntje wanneer hij een arts moet beschermen en in zijn aanwezigheid de man gespietst wordt in de lift aan een bronzen eenhoorn die afgeschoten is van de andere kant van de straat. Terwijl ze de arme man los proberen te halen, zijn er een paar prachtige shots van de benen van de gespietste man die uit de lift steken en op en neer gaan in een halve draaibeweging. Het is maar een voorbeeld wat je van deze film kan verwachten.

review film the abominable dr phibes 1971
his true face

Conclusie

The Abominable Dr Phibes heeft een prachtige aankleding en alles aan de film doet zijn best om heel bizar te zijn, een missie die zeker is geslaagd. Hierdoor zullen velen de film misschien slecht of flauw vinden, te raar. Maar het geeft ook aan wat je met film kan bereiken, door stijl en verhaallijnen op verschillende manieren te vertellen, waardoor je een vreemd kunstzinnig stukje film krijgt. De opbouw en het tempo blijven de hele film gelijk, al worden de moorden steeds vreemder en leidt het uiteindelijk tot een climax. Maar wat we vooral niet moeten vergeten is dat dit in de kern een liefdesverhaal is van een gebroken man die zijn vrouw niet los kan laten en in eeuwige duisternis zal verkeren. Het einde van de film is dan ook tragisch en mooi.

Praktische info

  • The Abominable Dr Phibes (1971) 94 min
  • Directed by: Robert Fuest
  • Produced by: Ronald S. Dunas, Louis M. Heyward
  • Written by: William Goldstein, James Whiton, Robert Fuest
  • Starring: Vincent Price, Joseph Cotton, Peter Jeffrey, Virginia North
  • Music by: Basil Kirchin
  • Cinematography: Norman Warwick
  • Edited by: Tristam Cones
  • Production company: American International Pictures
  • Distributed by: Anglo-EMI Film Distribution