Boek Review: The Seance (John Harwood, 2008)

review book the seance john harwood

‘(…) and if anoyone has a right to these papers, it is you. When yoy have read them, you will understand why I say to you: sell the Hall; burn it to the ground and ploiugh the earth with salt, if you will; but never live there.’

The Seance is het tweede boek dat John Harwood heeft geschreven, na The Ghost Writer, dat in 2004 werd gepubliceerd. John Harwood gaf les op verschillende Universiteiten in Australië, maar stortte zich vanaf 1997 volledig op het schrijven van boeken. The Seance is een Victorian Gothic Ghost Story dat zo uit die tijd lijkt te zijn gekomen.

Want alhoewel het boek in 2008 is geschreven, speelt het zich niet alleen af in de jaren 1889, 1866 en 1868, maar doet de stijl ook sterk denken aan die tijd, qua taalgebruik (bespraakte Engelse vorm), gedrag (beheerst), plot (er is een spook en een groot landhuis en moord en verdwijningen), plotontwikkeling (langzame opbouw, verteld door 3 verschillende personen) en manier van het vertellen van het verhaal (de vertellende persoon verhaalt veel, vaak met eigen gedachten). Wie dan ook van klassieke gothic ghost stories houdt, maar alle klassiekers al heeft gelezen, moet ook zeker The Seance lezen. 

Het verhaal 

Het verhaal begint in 1889, waar Constance vertelt over hoe het kwam dat ze seances ging bijwonen. Ze leeft met haar afstandelijke vader en rouwende moeder die zich al jarenlang afzijdig houdt van het leven na het verlies van haar destijds 2 jarige dochtertje Alma. Om haar moeder rust te geven, spoort Constance haar moeder aan om contact te leggen met Alma, dat lukt (doordat Constance bezetenheid door Alma veinst), waarop haar moeder zelfmoord pleegt om bij Alma te kunnen zijn. Hierop verlaat haar vader haar en blijft ze alleen achter in Londen.

Als Constance 18 wordt, vervalt de toeslag van haar vader, maar gelukkig krijgt ze bezoek van een oom, een schilder waarvan ze het bestaan niet wist en hij vindt het goed dat ze bij hem komt wonen. Haar situatie lijkt uitzichtloos, totdat ze bezoek krijgt van een advocaat John Montague, die haar vertelt dat ze een landhuis heeft geërfd, Waxford Hall, met twee bijbehorende manuscripten.

Een van die manuscripten is geschreven door Eleanor Waxford en de ander door hemzelf. Constance leest de manuscripten en zo komt ze achter gruwelijke gebeurtenissen op Waxford Hall en leest ze over het verdrietige leven van Eleanor. Maar er hangen vele mysteries rondom dat huis en de gebeurtenissen en Constance denkt er het hare over. Als ze vervolgens bezoek krijgt van iemand die ook wil weten wat er werkelijk is gebeurd, gaat ze op onderzoek uit en reist ze met een onderzoeksgezelschap af naar Waxford Hall. Maar niet zonder gevaar.

Drie perspectieven

Het verhaal wordt vanuit drie verschillende perspectieven verteld; vanuit Constance (in 1889), John (in 1866) en Eleanor (in 1868). En allemaal in de ik-vorm. Maar het verhaal gaat voornamelijk over Constance en Eleanor en hoe deze twee verhaallijnen tot elkaar komen, waarbij het narratief van John de verbindende factor is. Constance voelt meteen een verwantschap met Eleanor en haar band met Eleanor is datgene wat haar drijft.

Elk personage heeft zijn eigen schrijfstijl en kijk op de gebeurtenissen die daardoor telkens een andere kijk geeft op dezelfde gebeurtenissen. Dat is vooral wanneer zowel John als Eleanor verslag doen van dezelfde tijdsperiode en gebeurtenissen vanuit ieder hun eigen perspectief. Dat geeft niet alleen telkens een nieuwe kijk op het verhaal, maar versterkt ook het mysterie waar Constance zich mee bezig houdt. Tegelijkertijd wordt aan de hand van die perspectieven ook steeds meer duidelijk over de karakters en achtergronden van de personages, die uiteindelijk heel mooi met elkaar worden verweven. De karakters zijn aimabel en het duurt niet lang voordat je met Constance en Eleanor meeleeft en je het gevoel hebt aan het einde dat je echt afscheid moet nemen.

Constance de heldin

Maar waar vrouwen in die tijd een vrij passieve rol hadden, is de protagoniste Constance een voorbeeld voor het vroege feminisme. Tegen de wens in van de mannelijke onderzoekers, gaat zij toch mee naar het landhuis, omdat zij alles zelf wil ervaren en onderzoeken. Constance is iemand die het heft in eigen hand wil nemen, mensen wil helpen en zich niet makkelijk laat afschrikken. Gevaarlijke situaties gaat zij niet uit de weg en wanneer er echt gevaar dreigt weet ze zichzelf te redden. Wat dat betreft staat dat haaks op de vaak al te mannelijke ghost stories waarbij vrouwen de rol van slachtoffer aan werden gemeten en eerder twijfelden aan zichzelf. Dat maakt dit verhaal een zeer moderne versie van een klassieke ghost story.

Schrijfstijl

Het boek is echt in Victoriaanse stijl geschreven, wat onder andere inhoudt dat de gedachten van de verteller uitgebreid uiteen wordt gelegd. Dat gebeurt met alle drie de perspectieven en werpt zo een persoonlijke blik op de gebeurtenissen die uiteindelijk samenkomen. Tevens heeft het een typische soms wat theatrale manier van vertellen, met mooie zinnen, diepe overpeinzingen en prachtige observaties. 

Ook het gedrag, de conversaties en de sociale omgangsvormen hebben veel weg van de boeken die echt in die tijd zijn geschreven. Al gauw waan je je in die tijd, waarin wetenschap en het bovennatuurlijke soms met elkaar verward en soms met elkaar verweven leken. Er is goede aandacht aan die details van de tijdsgeest besteed waardoor het echt gaat leven. 

Maar ook het concept van een echte ghost story uit die tijd doet de klassiekers eer aan. Er een landhuis, Waxford Hall, in het midden van een bos, lekker afgelegen en waar een spookmonnik zou ronddwalen als een soort urban legend. En in dat landhuis zijn mensen omgekomen en verdwenen. Het speelt een belangrijke rol in de ontdekkingen die Constance doet en haar in een gevaarlijke situatie doen belanden. Ook spelen spiritisme en mesmerisme een grote rol, wat in die tijd ook veel belangstelling had.

Conclusie

The Seance heeft een dromerige, romantische stijl met een mysterie dat opgelost moet worden. Hierbij lopen de hoofdpersonen tevens gevaar, waardoor het niet alleen een mooi verhaal is, maar ook best spannend wordt. Al deze elementen maken dit boek tot een moderne Victoriaanse ghost story, waar ik bijzonder van heb genoten. Ik ben in ieder geval blij dat er in deze tijd nog steeds boeken in Victoriaanse stijl worden geschreven en ik kijk uit naar een volgend boek van zijn hand.

Praktische info

The Seance (2008), 294 bladzijden. Auteur: John Harwoord. Oorspronkelijke taal: Engels. Nederlandse vertaling: niet beschikbaar.