Film Review: Cube (1997)

review film the cube 1997
trapped in a cube

The Cube is een Canadese film die misschien niet zo heel erg bekend is onder het grote publiek, maar onder de indiehorror fans tot ware cult klassieker is uitgegroeid.

En met recht, want deze film is een aparte, opmerkelijke film, die drie elementen bevat; 1) een immense kubus die een soort puzzelbox blijkt te zijn die opgelost moet worden. 2) de vraag door wie de kubus is gemaakt en waarom. 3) de mensen die er in gevangen zijn die eruit moeten zien te ontsnappen en hoe zij op deze situatie en op elkaar reageren. Maar feitelijk gaat deze film over een idee. Een idee dat uitgevoerd wordt in de kubus en symbool staat voor het leven zelf. Tijdens hun gevangenschap in de kubus worden er dan ook een aantal vragen opgeworpen die hier naar verwijzen. De film is dus meer dan een horror/thriller die een aantal gore scènes bevat en enkel en alleen om het spanningselement zou gaan.

review film the cube 1997
traps everywhere

Het verhaal 

7 Mensen ontwaken in een kubusachtige ruimte. Quentin, een politieagent, Leaven een wiskunde studente, Holloway een arts, Worth een cynische man die niet veel loslaat over zichzelf, Kazan, een autistische man, Rennes, een escape artist uit gevangenissen. En tenslotte Alderson een personage die het helaas niet haalt om zich aan te sluiten bij de groep en dienst doet als voorbeeld voor ons dat the cube levensgevaarlijk is. Dat de cube levensgevaarlijk is ontdekken de anderen snel genoeg als ze merken dat sommige kubusruimtes dodelijke vallen bevatten, maar niet alle kubussen. Terwijl Leaven er een systeem in ontdekt proberen ze zich een weg te banen door het kubuslabyrint. Het moge duidelijk zijn dat niet iedereen het overleeft, dat ze elkaar onderling wantrouwen en de vraag blijft wat deze kubus is, waarom deze is gebouwd en waarom nu juist zij hierin gevangen zijn.

Kafkaesque

De laatste vragen die hierboven gesteld worden zouden ook de grote levensvragen kunnen zijn. De film is erg kafkaesque, wat ongeveer wil zeggen dat de mensen overheerst worden door de grote machten en zich hierdoor in een surrealistische, nachtmerrie-achtige situatie bevinden. Hierdoor hebben ze het gevoel dat ze hulpeloos zijn. Ze zijn gedesoriënteerd en ze hebben het gevoel dat het allemaal zinloos is wat ze doen. Ze weten vaak niet precies wat ze nu moeten doen en bevinden zich in een labyrint-achtige omgeving.

En dat is precies wat er in deze film gebeurt. Het kafkaesque wordt vrij letterlijk genomen doordat ze zich in een kubuslabyrint bevinden, ook de existentialistische feel wordt niet aan voorbij gegaan.

review film the cube 1997
no escape

Vormgeving

De film heeft een hele simpele vormgeving. Een kale kubus met een industriële uitstraling die geen enkel comfort biedt, maar wel dodelijke vallen. De kubussen hebben verschillende primaire kleuren, blauw, rood en groen, wat de sfeer een wat surrealistische/futuristische uitstraling geeft en symbool kan doen als een terugkeer tot de essentie. Wat eveneens gesymboliseerd wordt door de simpele uniforme kleding die de slachtoffers aan hebben gekregen, wat een depersonaliserend effect heeft. Tevens kan het aangeven dat het niet gaat om de personages, maar om het idee van de film zelf.

Wie deze film echter wil begrijpen gaat het vrij moeilijk krijgen, want dat is precies waar deze film over gaat. Er wordt niet tot nauwelijks uitgelegd wat deze kubus is, waarvoor precies en hoe zij daar terecht zijn gekomen en waarom juist zij. Het reflecteert een beetje de vraag over het leven zelf: Waarom zijn wij hier, waarom juist ik, welk nut heeft het leven, en specifiek mijn leven. Biologisch snappen we wel waarom we hier zijn, maar in het grote geheel der dingen echter niet. En zo het leven een mysterie blijft, zo blijft ook de kubus een mysterie.

review film the cube 1997
trying to find a way out

Spoilers

Wel laat de film een aantal interessante dingen zien omtrent deze existentialistische vragen. Want uiteindelijk blijkt in de film dat de kubussen zich door de grote kubus zelf bewegen en als ze uitvinden hoe deze kubussen bewegen ze de uitgang kunnen vinden. En dan blijkt dat de kubus waarin ze begonnen niet alleen het beginpunt is, maar uiteindelijk ook het eindpunt en deze kubus de brug vormt naar de uitgang van de grote kubus. En deze oplossing geeft eigenlijk te kennen dat eigenlijk elke actie die je onderneemt zinloos is. Als je blijft zitten waar je zit dan kom je uiteindelijk op hetzelfde punt terecht als wanneer je allerlei acties onderneemt. Dat lijkt zinloos en het neigt naar inactie. Maar juist door alle acties die ze ondernemen, komen ze daar pas achter. De reis is een leerschool die nodig is om te ontdekken dat elke reis slechts een leerproces is dat je brengt naar de uiteindelijke conclusie dat het eigenlijk allemaal zinloos is geweest.

Wat dat betreft symboliseert de kubus de zinloosheid van het bestaan, maar pas door het te doorleven ontdek je die kennis. Dat duidelijk wordt gemaakt in de film dat de kubus wel door mensen is gemaakt, maar zonder duidelijke richting of doel, geeft des te meer te kennen, dat de kubus het doel niet is, maar dat er slechts één ding van belang is in de kubus en dat is hoe je je als mens gedraagt. Ben je egoïstisch of onzelfzuchtig? De kubus laat dat deel van jou als mens naar boven komen. Het zijn de keuzes in de kubus (of het leven zelf) die bepalen wie of wat je bent, met alle obstakels die je tegen komt.

Dat zou het enige zinnige verweer zijn tegen de zinloosheid van de kubus. Het bepaalt niet of je wel of niet uit de kubus komt, maar hoe. En wanneer er aan de uitgang een wit licht wordt gezien en één personage de vraag stelt wat zich daar achter zou bevinden, antwoordt een ander personage: “grenzeloze menselijke domheid.” En dat vind ik zelf een mooi besluit.

Conclusie

De film is een waar cultpareltje, dat meer in zich heeft dan in eerste optiek lijkt. Dat de film een diepere laag heeft en in gaat op het existentialisme wil echter niet zeggen dat je de film niet gewoon als een echte science fiction horror kan kijken, die behoorlijk wat gore bevat, spannend is en visueel ook nog eens prachtig.

Praktische info

  • The Cube (1997) 90 min
  • Directed by: Vincenzo Natali
  • Produced by: Mehra Meh, Betty Orr, Colin Brunton
  • Written by: André Bijelic, Graeme Manson, Vincenzo Natali
  • Starring: Nicole de Boer, Nicky Guadagni, David Hewlett, Andrew Miller, Julian Richings, Wayne Robson, Maurice Dean Wint
  • Music by: Mark Korven
  • Cinematography: Derek Rogers
  • Edited by: John Sanders
  • Production company: Feature film Project, Odeon Films, Viacom Canada, Ontario Film development Corporation, Cube Libre, Téléfilm Canada, The Harold Greenberg Fund
  • Distributed by: Trimark Pictures