Film Review: Ed Wood (1994)

review film ed wood 1994
Ed Wood and his friends

Edward D. Wood jr. werd in 1980 postuum uitgeroepen tot de slechtste regisseur allertijden en kreeg de Golden Turkey Award toegekend, mede vanwege zijn film Plan 9 from Outer Space (1956)Tim Burton maakte een tragikomische biopic over Ed Wood, gespeeld door Johnny Depp. Het gaat hier om een gedramatiseerde en dus niet altijd even waarheidsgetrouwe biopic.

Het verhaal

De film speelt zich af in een periode van het maken van zijn films Glen or Glenda (1953), oorspronkelijk getiteld I Changed my Seks! en Bride of the Atom, uitgebracht als Bride of the Monster (1955) en Grave Robbers from Outer Space, uitgebracht als Plan 9 from Outer Space (1956). In de film komen zijn relaties met Dolores Fuller (zijn vriendin en actrice), Bela Lugosi (acteur) en Kathy O’Hara (zijn tweede vrouw) aan bod. Maar voornamelijk gaat de film over de excentriciteit van Ed Wood, die zich graag als vrouw verkleedde en zijn droom om zijn ideeën in films tot uiting te brengen en er een succes van te maken. Johnny Depp kan als geen ander een excentriekeling spelen zonder er een karikatuur van te maken.

review film ed wood 1994
Ed Wood directing a film

Excentrieke personages

Maar Ed Wood is niet het enige zonderlinge personage. Hij omringede zich met figuren als Vampira, oftewel Malia Nurmi, een horrorshow hostess op tv in de jaren 50, waar Elvira haar looks van af heeft gekeken. Ook is er een belangrijke rol weggelegd voor de acteur Bela Lugosi, in het leven van Ed Wood, zowel als vriend als acteur. Bela vertolkte tevens de allereerste Dracula. Bunny Breckinridge was een acteur en Drag Queen die een geslachtsverandering wilde ondergaan en wordt fantastisch gespeeld door Bill Murray, een al net zo eigenzinnige acteur als Johnny Depp. Ook zien we Crisswell voorbij komen, een medium, die naar verluid in een doodskist sliep. En tenslotte Tor Johnson, een Zweeds professioneel worstelaar en acteur in Ed Woods films, zoals de nu reeds vele ex-worstelaars-freefighters en bodybuilders die de filmwereld hebben betreden. 

Dit klinkt allemaal als vreemde verzonnen figuren, maar in werkelijkheid zijn het echte mensen die echt hebben bestaan. En met deze karakters in gedachte is de quote van Kathy uit de film dan ook kenmerkend: “Eddie is de enige die geen oordeel velt over anderen.” Waarop Ed antwoordt: “Dat klopt, anders had ik geen vrienden.”

review film ed wood 1994
Ed and Bela Lugosi

Plan 9

De film is geschoten in zwart-wit, in de stijl van toen, 1956. Het intro van de film toont Crisswell, die ontwaakt uit zijn doodskist en ons aanspreekt als vrienden en spreekt over het onbekende, het mysterieuze en het onverklaarbare, een verhaal dat we gaan aanschouwen dat gebaseerd is op getuigenissen van overlevenden. Dit is ook het intro van de film Plan 9 from Outer Space.  Aan het einde van de film zegt Ed Wood tijdens de première van deze film, Plan 9: “Dit is de film waar ik beroemd mee ga worden.” Ironisch genoeg was dit ook zo, alleen helaas niet zoals hij dat zelf voor ogen had.

review film ed wood 1994
Elvira

Dramatiek

Ook de dramatisch muziek is geheel in de stijl van toen, zoals bijvoorbeeld het Zwanenmeer te horen is wanneer de depressieve Bela een einde aan zijn leven wil maken en Ed nog net op tijd komt om hem te redden. De dramatische schots en het hier en daar theatrale acteerwerk geven je het gevoel naar een oude film te kijken, waar ook bovengenoemde elementen aan bijdragen. Er is ook prachtig gebruik gemaakt van licht, wat essentieel is voor een zwart-wit film, waardoor mooie schaduwen, licht en donker accenten en contrasten ontstaan.

review film ed wood 1994
Ed Wood dressed like a woman

Boodschap

De film kan je zien als komisch en is dat ook zeker, maar het gaat wel om het leven van een echt mens, een excentriekeling door zijn travestie en ideeën voor films die praktisch onmogelijk te maken waren met het kleine budget dat hij had, maar het toch deed. Ondanks alle tegenslag en kritiek bleef hij trouw aan zichzelf. En de film ging voor alles. Hij liet zichzelf en zijn crew zelfs door baptisten dopen omdat zij alleen dan zijn film Plan 9 wilden financieren. (Ik heb echter nergens kunnen vinden of dit ook daadwerkelijk gebeurd is.) Maar welke film hij wilde maken en hoe, dat stond voorop.

  ‘Vecht voor je eigen visie,’ zei Orson Welles tegen hem in de film. Dit advies zou meteen een goede boodschap van de film kunnen zijn. Wees jezelf en blijf trouw aan je ideeën ondanks tegenslag of triomf.

review film ed wood 1994
special friendships

Conclusie

De film Ed Wood werd geprezen, kreeg een Oscar voor beste bijrol van Martin Landau als Bela Lugosi, en een Oscar voor beste make-up door Rick Baker voor de grime van Landau. De film leverde helaas maar 5,9 miljoen op tegenover een budget van 18 miljoen dollar. Misschien dat het grote publiek het moeilijk vindt om zowel de film Ed Wood als de persoon Ed Wood te waarderen. Dat stemt tot nadenken.

Praktische info

  • Ed Wood (1994) 127 min
  • Directed by: Tim Burton
  • Produced by: Tim Burton, Denise Di Novi
  • Written by: Scott Alexander, Larry Karasewski
  • Based on: Nightmare on Ecstasy by Rudolph Grey
  • Starring: Johnny Depp, Martin Landau, Sarah Jessica Parker, Patricia Arquette, Jeffrey Jones, Bill Murray
  • Music by: Howard Shore
  • Cinematography: Stefan Czapsky
  • Edited by: Chris Lebenzon
  • Production company: Touchstone Pictures, Burton/Di Novi Productions
  • Distributed by: Buena Vista Pictures