Film Review: The Autopsy of Jane Doe (2016)

review film the autopsy of jane doe 2016
jane doe

Op het witte doek en het kleine scherm worden lijkschouwers vaak op een bepaalde manier afgeschilderd, waarbij de echte lijkschouwers als beroepsmensen er bekaaid vanaf komen.

Hier bedoel ik mee dat er vaak respectloos en ‘humorvol’ om wordt gegaan met het desbetreffende lijk door de lijkschouwer, door ondertussen te eten, harde muziek te draaien, grapjes te maken en zelfs over het lijk, om maar iets te noemen. En dat terwijl de lijkschouwer een doodsoorzaak moet vaststellen, waarbij er vaak bepaald moet worden of deze persoon is vermoord of niet. Dat zorgt voor luchtigheid in de film of serie, aangezien het opensnijden van een lijk een niet altijd even smakelijke gelegenheid is.

Gelukkig kan het ook anders, bewijst deze film. De lijkschouwers, vader en zoon, gaan juist heel serieus, integer en respectvol om met het vreemde lijk dat ze op hun tafel krijgen. Maar of dat lijk dat zelf ook zo ziet is een tweede…

review film the autopsy of jane doe 2016 tommy austin
Austin and Tommy

Het verhaal

Het begint allemaal op een plaats delict. De sheriff treft meerdere slachtoffers aan van vrij heftig geweld en onder in het huis in de kelder treft hij het lijk aan van een jonge vrouw dat nog helemaal intact is. Terwijl lijkschouwers vader Tommy en zoon Austin bijna klaar zijn met de dag en op het punt staan om naar huis te gaan, wordt het lijk van de jonge vrouw bij hen binnen gebracht. De sheriff wil graag diezelfde avond nog weten waaraan ze is gestorven. Austin was eigenlijk van plan om op date te gaan met zijn vriendin Emma, maar ondanks de protesten van Tommy om te blijven, doet hij dat toch. Maar wanneer Tommy en Austin aan het werk gaan, beginnen er langzaamaan vreemde dingen te gebeuren, die steeds vreemdere en dreigendere proporties aannemen. Alles wijst erop dat wat er gebeurt iets met de jonge vrouw te maken heeft en zo besluiten Tommy en Austin hun autopsie op haar af te maken om te weten te komen wie ze is en waaraan ze is gestorven, maar brengen de ontdekkingen die ze doen hen verder in gevaar of zullen ze de nachtelijke storm overleven?

review film the autopsy of jane doe 2016 austin
a dark place

Claustrofobische beklemmende sfeer

Allereerst is de film heel erg origineel. Zowel qua invulling van een oud concept en dat in een nieuw jasje te steken, als qua manier van filmen. De titel van de film dekt wel al de hele lading, maar laat echter nog niets los over de film zelf. Want wat op het eerste gezicht lijkt op een gewone autopsie, dat overigens vrij realistisch zonder poespas of extra dramatische gore effecten wordt weergegeven, verandert langzaam in een nachtmerrie voor vader en zoon. Op de beginscène na speelt de gehele film zich af in het lijkhuis van Tommy Tilden. Een prachtige ondergrondse bunker in een antieke artdeco-achtige stijl, die zich perfect leent voor het spookachtige verhaal. De regisseur weet goed gebruik te maken van de hoekspiegels, de uitvallende lichten, de haperende generator en de marine-achtige lichten die om de zoveel meter aan de muur zijn bevestigd. Dit alles geeft een extra spookachtige sfeer, naast het feit dat het zich in een lijkhuis afspeelt waar verschillende lijken in lades liggen. Ze hebben ook een saillant detail gemaakt van een lijk dat vreselijk verminkt is in het gezicht, door hem een belletje om de teen te binden, als een oud gebruik. Kennis die al in het begin van de film wordt gedeeld waarvan je weet dat het terug zal komen en uiteindelijk voor een creepy scène zal zorgen.

Voeg daarbij toe dat Tommy en Austin op gegeven moment in de bunker worden opgesloten van buitenaf wat het een zeer claustrofobische sfeer geeft. Zo zijn ze op elkaar aangewezen. Wat de film echter hier wel goed doet, is dat er geen wantrouwen ten opzichte van elkaar ontstaat, of dat ze zich tegen elkaar gaan keren. De nadruk blijft liggen op hun band en hun rationele acties. Dat geeft een sterker beeld en ondersteunt de enge sfeer meer dan pure paniek of wantrouwen of wanhoop. En dat maakt van deze film een intelligentere dan anderen in zijn soort.

review film the autopsy of jane doe 2016
Austin was going on a date with Emma

Jane Doe

Het lijk waar het om gaat, Jane Doe, wordt gespeeld door een prachtige vrouw, die de hele film lang niets anders doet dan stilliggen op de tafel. Feit dat zij zelf niets doet, maakt het allemaal nog spookier. De beelden van haar gezicht, indringend en tevens dreigend voeren de spanning verder op.

De film maakt gebruik van een coole nieuwe benadering van een oud thema, dat van het lot van de heks. Zoals Tommy in de film zei dat in Salem elke vrouw en elk meisje eigenlijk onschuldig was, bestaat de kans dat het ritueel dat ze toentertijd hebben gebruikt op Jane Doe juist datgene hebben gecreëerd waar ze bang voor waren.

review film the autopsy of jane doe 2016
desperate measures

Band tussen vader en zoon

De twee echte spelers in deze film zijn vader en zoon. De suggestie wordt al vroeg gewekt dat de moeder van Austin is overleden en dat die gebeurtenis eigenlijk een diepere band schept tussen vader en zoon. Die band is door de hele film duidelijk voelbaar en maakt de twee personages erg echt, likeable en hun inspanningen die ze samen leveren om de helse nacht te overleven extra spannend. Die band wordt ook nog eens verduidelijkt doordat Austin het verkiest om zijn vader die nacht te blijven helpen, in plaats van met Emma uit te gaan. 

Het onderliggende verbindende thema tussen de overleden vrouw van Tommy en Jane Doe wordt verbonden door het liedje dat steeds blijft spelen ‘Open up your heart and let the sun shine in’ wanneer Jane Doe haar krachten ten uitvoer brengt. Tommy noemde zijn vrouw altijd Ray, naar Ray of Sunshine, omdat ze altijd zo blij en vrolijk was. Maar uit het gesprek dat hij heeft met Austin blijkt dat zijn vrouw zelfmoord heeft gepleegd en dus een onzichtbare onderliggende zware last met zich meedroeg, net als Jane Doe eigenlijk. Je ziet namelijk niet altijd aan de buitenkant wat zich aan de binnenkant afspeelt. Dat is misschien ook de reden waarom Tommy, naast angst, ook een soort mededogen voor Jane Doe kan voelen. Iets wat de film nog meer menselijkheid meegeeft en Jane Doe niet slechts bestempelt als een kwaad iets dat vernietigd moet worden.

review film the autopsy of jane doe 2016
blackboard full of clues

Letterlijke onderhuidse spanning

De dreigingen die de twee mannen moeten ondergaan en weerstaan zijn vrij subtiel en impliciet in beeld gebracht. Naast de “gore” van de autopsie die allesbehalve sensatiegericht in beeld is gebracht, blijft de spanning van de film het grootste element van horror en is er verder nauwelijks gore te zien. De “gore”  komt van het ontleden van Jane Doe en de horror van wat er zich in haar bevindt.

Wat overigens niet wil zeggen dat dit geen heftige film is. De film steunt op gore noch op expliciet geweld, maar de heftigheid zit hem in de emoties van de twee mannen en hun acties. Want omdat de film vrij origineel is qua aanpak en verhaal, weet je niet wat je moet verwachten en zijn sommige scènes vrij onverwachts. Niet alleen voor de kijker, maar ook voor Tommy en Austin. De heftigheid komt ook van de vrij logische en realistische aanpak van de twee mannen. Maar, zoals ook in het echte leven, wil dat geen garantie geven voor een goede gelukkige uitkomst.

review film the autopsy of jane doe 2016
dead ringer

Conclusie

Deze film is weer heel anders dan vele horrors die ik heb gezien. Zowel qua verhaal als qua sfeer. De personages zijn erg goed in beeld gebracht en de spanning is goed gedoseerd opgebouwd. Dat het ook een soort mysterie in zich heeft, maakt de film extra leuk om naar te kijken. Omdat de uitkomst van de film nog alle kanten op kan gaan. Als horror doet deze film het uitstekend en ook voor degenen die eens iets anders willen zien dan monsters, spoken of slashers, zitten bij deze film goed.

Mommy told me something/ a little kid should know./ It’s all about the devil/ and I’ve learned to hate him so./ She said he causes trouble/ when you let him in the room./ He will never ever leave you/ if your heart is filled with gloom./ So let the sun shine in/ face it with a grin./ Smilers never lose/ and frowners never win./ So let the sun shine in/ face it with a grin./ Open up your heart and let the sun shine in.

Praktische info

  • The Autopsy of Jane Doe (2016) 86 min
  • Directed by: André Øverdal
  • Produced by: Fred Berger, Eric Garcia, Ben Pugh, Rory Aitken
  • Written by: Ian Goldberg, Rchard Naing
  • Starring: Brian Cox, Emile Hirsch
  • Music by: Danny Bensi, Saunder Jurriaans
  • Cinematography: Roman Osin
  • Edited by: Patrick Laasgaard
  • Production company: 42, IM Global, Imposter Pictures
  • Distributed by: IFC Midnight, Lionsgate