Film Review: Night of the Living Dead (1968)

review film night of the living dead 1968 ghouls
the living dead

Night of the Living Dead kan als de eerste echte zombiefilm worden beschouwd, waarna vele anderen zouden volgen. Toch is het niet de eerste zombiefilm.

Er waren namelijk al eerder films gemaakt met zombies, maar gebaseerd op Voodoo uit Haïti. Mensen die onder de invloed zijn van een voodoo priester en zeker geen levende doden die mensenvlees eten. Ten tweede is het grappig te vermelden dat in de film zelf de levende doden geen zombies worden genoemd, maar ghouls. Toch was deze film het fundament waarop andere zombiefilms zouden gaan bouwen en kunnen we nu genieten van series zoals Z Nation en de films Shaun of the Dead (2004) en Train to Busan (2016).

De film is geïnspireerd op het boek van Richard Matheson, I am Legend uit 1954 die veel later verfilmd zou worden, tot de gelijknamige bijzondere zombiefilm. Dat was dus in feite één van de eerste echte zombieverhalen. Desalniettemin is Night of the Living Dead een cultklassieker geworden en zelfs opgenomen in de National Film Registry, als film met een cultureel, historisch of esthetische waarde. En dat terwijl de film toen hij in de bioscoop uitkwam niet echt werd gewaardeerd. Maar zo gaat dat wel vaker, met nieuwe en bijzondere dingen.

review film night of the living dead 1968 ghoul
a ghoul

Het verhaal 

Barbra en Johnny gaan naar het graf van hun vader om er een krans te leggen. Daar worden ze echter door een man aangevallen. Barbra weet te vluchten in de auto, maar crasht terwijl de man achter haar aan blijft komen. Ze vlucht een huis binnen en al snel krijgt ze gezelschap van Ben die haar zijn belevenissen vertelt, hoe hij plots werd aangevallen door mensen die zich vreemd gedroegen en hoe hij is gevlucht. Ben begint het hele huis dicht te spijkeren en ondertussen luisteren ze naar de radio, om erachter te komen wat er aan de hand is. En het lijkt overal te gebeuren, mensen die zomaar anderen aanvallen en zich vreemd gedragen. Dan plotseling komen vanuit de kelder twee mannen die Barbra aanvallen. Het blijken Harry en Tom te zijn die zich de hele tijd in de kelder van het huis hadden verscholen en dachten dat Barbra één van de ghouls was. Harry heeft een vrouw Helen en hun dochtertje Karen dat gewond is geraakt en Tom is er samen met zijn vriendin Judy. Samen proberen ze uit te vinden via radio en tv wat er aan de hand is en wat ze moeten doen en daar zijn de meningen over verdeeld. Als ze dan toch uiteindelijk proberen te vluchten, gaat het pas echt goed mis.

review film night of the living dead 1968 barbra
Barbra runs for her life

De mens als monster

Het mag dan misschien wel een lowbudget film zijn geweest, maar er is wel goed over nagedacht. De thematiek van de oorlog in Vietnam die toen in Amerika speelde, de rassendiscriminatie, als je oplet kan je dat er in ontdekken. Romero heeft ook niet voor niets voor een zwarte man als held en hoofdpersoon gekozen en hem op een onwaardige manier aan zijn einde laten komen. Het was een duidelijk statement die nu nog steeds in Amerika gemaakt dient te worden, helaas, zoals met de film Get Out (2017) werd gedaan.

Het algemene thema van de film is dan ook de numbheid van de mens die het slechte in de mens naar boven haalt. De onnadenkendheid waarmee we te werk gaan dat resulteert in het kwetsen van anderen. De horror zit dan ook voor het eerst niet in het feit dat de mens wordt belaagd door een vampier, een mummy, een ander monster of aliens. Nee, dit keer komt de dreiging van de mens zelf. Een mens weliswaar die zich niet gedraagt als een rationeel wezen. Maar in feite denken we te vaak onterecht dat we rationele wezens zijn. De vaart waarmee ook de ghouls of zombies gedepersonaliseerd worden, terwijl ze er nog gewoon als normale mensen uitzien, maar zich enkel vijandig gedragen is ook opmerkelijk.

review film night of the living dead 1968 ben
following the events on the tv

Cinematografie

De film is in zwart wit geschoten, maar er zijn later ook versies gemaakt die de film hebben ingekleurd. Waarschijnlijk geeft dat een heel andere feel aan de film. De verschillende camerastandpunten die gebruikt zijn dragen bij aan de enge situatie. Bewegende beelden wanneer iemand op de vlucht is en het wijde shot van de zombies die in de tuin staan en langzaam op het huis af komen lopen, is eigenlijk een iconisch beeld en typerend voor een zombie vibe.

review film night of the living dead 1968 helen karen
Helen hides her daughter in the cellar

Vertelwijze via personages

De manier waarop het verhaal is verteld is vrij origineel. Het begint met Barbra en Johnny die naar het graf van hun vader gaan en net als ze uitstappen een speciaal nieuwsbericht op de radio wordt uitgezonden, dat zij dus net niet te horen krijgen. Wanneer ze worden aangevallen en Barbra vlucht en in het huis terecht komt, komt ook Ben, de eigenlijke hoofdpersoon er aan en ligt gelijk de focus op hem. Zo blijft het verhaal verschuiven van het ene personage naar het andere, en komen we er op die manier achter wat er aan de hand is buiten, maar vooral ook binnen in het huis zelf, waar ook het gevaar op de loer ligt zonder dat ze daar erg in hebben.

De personages hebben elk een verschillende reactie meegekregen. Zo is Barbra helemaal in shock en vrij hysterisch, wat op zich vrij logisch is. Ben is daadkrachtig en blijft oplossend gericht en logisch nadenken. Harry Cooper is de angstige man in het gezelschap en daardoor is zijn reactie vrij egoïstisch. Zijn vrouw Helen daarentegen is wel sociaal en haar denkvermogen helderder dan dat van haar man. Tom een jonge man kiest al snel partij voor Ben en is behulpzaam. Zijn vriendin Judy is erg afwachtend en bang en laat haar angst uiteindelijk overwinnen en sleept Tom hierin mee. Wat duidelijk naar voren komt als puntje bij paaltje komt is dat ieder voor zich kiest en vervolgens voor de zijnen en de anderen zullen hem een worst wezen. En dat is een realistische, doch niet erg heldhaftige houding.

Maar dat maakt de personages en de film wel een stuk realistischer. Opvallend is ook dat er geen onnodige onlogische handelingen worden verricht of acties worden ondernomen. Iets dat er bij moderne horrors nog veel te vaak gebeurt. Alles is logisch onderbouwd, in ieder geval over nagedacht, of het nu de juiste beslissing moet blijken te zijn of niet.

review film night of the living dead 1968 ben
Ben is fighting of the ghouls

Zombies

Wat ook bijdraagt aan het realisme van de film zijn de radio uitzendingen en later de tv beelden die ze vanuit het huis bekijken. En vooral de beelden waarin ze over de doden praten alsof het kadavers zijn is beangstigend, misschien nog wel enger dan de dreiging van een paar zombies.

Wat de zombies wel enger maakt dan de zombies van nu met zware makeup op, is dat ze nog gewoon lijken op echte mensen, met een dode lege blik in hun ogen. Je ziet ze zo nog als mensen die zich niet menselijk gedragen en dat maakt het eng en onvoorspelbaar. Grappig is dat er ook een naakte zombie rondloopt, een vrouw natuurlijk.  Leuk dingetje is, dat ook deze zombies niet erg houden van licht, wat blijkt uit het stukslaan van de autolampen en dat Ben hen kan afweren met vuur. Net zoals de zombies uit I Am Legend (2007) en 28 Days Later (2002). Echter het merendeel van de zombiefims hebben deze factoren niet overgenomen en is de zombie “geëvolueerd” naar een snelle hersenetende en zeer agressieve ondode die leidt aan een infectie.

De reden waarom de mensen in zombies zijn veranderd wordt even aangestipt door het noemen van een satelliet of probe van Venus die op aarde is gestort met een hoge radioactieve straling. Maar meer wordt er niet over gezegd. De reden wordt verder in het midden gelaten. En zo plotseling als de zombies opkwamen, zo zijn ze nadat Ben de nacht heeft doorgebracht in het huis, ook weer verdwenen, wat het enige onlogische lijkt in de hele film.

review film night of the living dead 1968 ghouls
the ghouls are trying to get inside

Heftige realiteit

Er zitten een aantal heftige scènes in de film. De scène waarop Karen haar moeder Helen doodt, is vrij heftig, ook door de muziek en de cinematografie en het hele idee natuurlijk. Maar de allerheftigste scène is de toch wel de laatste scène. Wanneer Ben wordt doogeschoten door een aantal Rednecks op zombiejacht is dat des te treffend en symbolisch daar de mannen niet eens kunnen zien dat het om een levend mens gaat, maar er van uitgaan dat het een zombie is en hem vanuit de verte zomaar neerschieten. Het is dan ook niet opzettelijk dat de rednecks een zwarte man doodschieten, maar het is zo veel subtieler  en een verborgen boodschap, die misschien daardoor des te harder aankomt. Het lijkt zo overbodig, zo nutteloos, en dat is ook  precies wat Romero er mee wilde zeggen. De beelden komen extra hard aan, omdat ze als foto’s worden getoond, terwijl de geluidsband verder gaat, hiermee wordt het extra realistisch en zouden het beelden kunnen zijn  geweest van een oud journaal en beelden gecombineerd van de Vietnam oorlog en de protestmarsen van Martin Luther King. Heel beangstigend. Aan het einde van de film, hou je er ook een naar gevoel aan over.

review film night of the living dead 1968 helen
but the danger comes from inside as well

Conclusie

Qua thematiek, maar ook qua voorloper op horrors en zombiefilms, is het een film die het bestuderen waard is en waardevol is op cultureel en historisch gebied. De popcultuur is niets voor niets vaak een afspiegeling van de maatschappij en met horrors kan dat ook het geval zijn. In één nacht vol horror en angst en strijd en zombies maakte Romero veel los toentertijd.

Praktische info

  • Night of the Living Dead (1968) 96 min
  • Directed by: George A. Romero
  • Produced by: Russell W. Streiner, Karl Hardman
  • Screenplay by: John Russo, George A. Romero
  • Starring: Duane Jones, Judith O’Dea, Marilyn Eastman, Karl Hardman, Judith Ridley, Keith Wayne
  • Music by: William Loose
  • Cinematography: George A. Romero
  • Edited by: George A. Romero
  • Production company: Image Ten, Laurel Group, Market Square Productions
  • Distributd by: The Walter Reade Organization, Continental Distributing

3 gedachtes over “Film Review: Night of the Living Dead (1968)

Reacties zijn gesloten.