Film Review: The Royal Tenenbaums (2001)

review film the royal tenenbaums 2001
the royal tenenbaums

The Royal Tenenbaums is de derde lange speelfilm van Wes Anderson. Wes Anderson staat vooral bekend om zijn vreemde personages, mooie aankleding, surrealistische cinematografie, absurdistische teksten, en een verhaal dat op een bijzondere manier verteld wordt. Wie één film van hem heeft gezien zal vanaf dan onmiddellijk de typische stijl van Anderson herkennen.

Het verhaal 

De film gaat over Royal Tenenbaum en zijn vrouw Etheline en hun drie kinderen, Chas, Margot en Richie. In de proloog wordt een korte geschiedenis van de kinderen verteld. De kinderen zijn op jonge leeftijd al erg succesvol. Chas is een briljant zakenman en ondernemer. Margot krijgt een beurs als ze een geprezen toneelstuk schrijft. En Richie wint allerlei tennistoernooien. In die tijd echter gaan Royal en Etheline onofficieel scheiden en voedt Ethel de kinderen alleen op. Royal heeft altijd een voorkeur gehad voor Richie en het feit dat Margot geadopteerd was heeft hij altijd luidkeels verkondigd.

review film the royal tenenbaums 2001
Royal himself

Acht hoofdstukken

In het Eerste Hoofdstuk zien we de kinderen zo’n twintig jaar later. Chas heeft twee zoontjes Ari en Uzi. Zijn vrouw Rachel heeft hij verloren tijdens een vliegtuigongeluk dat beide kinderen en de hond Buckley wel hebben overleefd. Hierdoor is hij depressief geworden wat zich uit in obsessieve angst dat hen wat kan overkomen en houdt hij geregeld brandoefeningen midden in de nacht met zijn zoontjes. Margot is getrouwd met de veel oudere Raleigh, een neuroloog en schrijver en ze besteedt haar tijd voornamelijk in bad, tv kijkend en rokend. Ze leidt voor iedereen een geheim leven. Richie heeft tijdens zijn laatste tennistoernooi een mental breakdown gehad en verloor en stopte met tennis en vaart nu op een cruise schip de wereld rond. Etheline is een stadsarcheoloog geworden en heeft een accountant Henry Sherman die heimelijk verliefd op haar is.

In het Tweede Hoofdstuk trekt Chas weer bij zijn moeder in om zijn eigen appartement nog veiliger te laten maken. Bij die wetenschap komt ook Margot ook weer thuis wonen, want ook zij is depressief. Dan komt Royal met het nieuws dat hij stervende is, waarop ook Richie weer naar huis komt.

review film the royal tenenbaums 2001
never a quiet diner

In het Derde Hoofdstuk zegt Royal dat hij kanker heeft. Want hij wil het goedmaken met Ethel, haar terug winnen en het goed maken met zijn kinderen, die er op Richie na niets van willen weten.

In het Vierde Hoofdstuk wordt Royal uit het hotel gezet waar hij woonde omdat hij blut is en belt Richie die regelt dat hij weer thuis kan komen en Royal richt een hele kamer als ziekenhuiskamer voor zichzelf in. Maar Henry komt achter zijn bedrog en het is na 6 dagen al weer exit voor Royal.

In de laatste vier hoofdstukken probeert Royal het toch op zijn eigen manier weer goed te maken, en moet hij zich daarvoor verdiepen in zijn kinderen, die ieder hun eigen problemen hebben. En hij zal zich neer moeten leggen bij de relatie tussen Ethel en Henry. Maar de problemen lijken zich eerder op te stapelen en zo gemakkelijk komt Royal er niet vanaf.

review film the royal tenenbaums 2001
the small Margot, Chas and richie

Stilistisch

Anderson weet altijd de perfecte balans te vinden tussen tragiek en comedy. Een lach en een traan gaan vaak samen, bij elkaar gebracht door verschillende elementen. De film is zeer stilistisch. Overal is over nagedacht en zit tot in de puntjes goed in elkaar. De film bestaat uit 8 hoofdstukken met een proloog en een epiloog. Ieder hoofdstuk wordt geïntroduceerd door een shot van een pagina van een boek met daarop het desbetreffende hoofdstuk en in beeld de eerste zin, waarin de mis en scène duidelijk wordt gemaakt en waarna de scène begint.  Elke introductie van een hoofdstuk of informatie die verschaft wordt tijdens een hoofdstuk wordt verteld door een voice over, zodat de film nog meer die extra feel krijgt van een verhaal dat verteld wordt. Wat ook voor die extra touch zorgt is de muziek die van klassiek tot Ruby Tuesday gaat en heel veel ertussen in, exact passend bij de scène en het gevoel dat die scène moet overbrengen. Waar Anderson vooral bekend mee is geworden, is zijn typische cinematografie, waarbij hij vaak gebruikt maakt van middle in the frame shots van kamers, voorwerpen, een decorum of een personage. Dit kan nu lijken alsof de film overgeproduceerd is, maar zo voelt dat niet tijdens het kijken. Het klopt, op gevoelsniveau, juist door die specifieke manier van vertellen en filmen.

review film the royal tenenbaums 2001
Richie and Margot, a special bond

Kleurrijk, letterlijk en figuurlijk

Kleuren spelen ook een belangrijke rol in de film. Het huis van de Tenenbaums is kleurrijk en iedere kamer heeft zijn eigen kleuren en sfeer. Net als de personages zelf, die ieder hun eigen uniform dragen. Zo heeft Chas met zijn zoons Ari en Uzi altijd een rood trainingspak aan. Margot draagt dikke zwarte kohl onder haar ogen en kleedt zich geheel in de jaren 70 stijl en een beetje meisjesachtig. Richie draagt nog altijd zijn zweetbandjes van tennis om zijn voorhoofd en polsen. Eli draagt een cowboy outfit. En Raleigh een corduroy pak. Henry heeft immer zijn helder blauwe colbert aan. De enigen die geregeld van kleding wisselen zijn Royal en Etheline. Toch is deze manier van aankleden van de personages eerder typerend dan dat er typetjes van gemaakt worden. De personages worden nergens karikaturen, alhoewel ze wel uitvergrotingen zijn van zichzelf, doordat slechts enkele punten van hen steeds worden benadrukt en herhaald. Hierdoor worden ze niet vlak of plastisch, maar zorgt het ervoor dat er op de complexiteit van hun relaties gefocust wordt.

review film the royal tenenbaums 2001
Margot gets a visit from her mother

Belangrijke bijpersonages

Bijpersonages zijn Eli Cash, de overbuurjongen en beste vriend van Richie. Raleigh de man van Margot. Dudley, de proefpersoon van Raleigh voor zijn onderzoek. En Pagode, de butler van Royal en Etheline, die bij Etheline is gebleven om te spioneren voor Royal. Alhoewel op Eli na, deze personages weinig achtergrond hebben en weinig tekst, geven ze toch een geheel eigen invulling aan het verhaal. In scènes lijkt het alsof ze er niet toe doen, maar ze voegen wel degelijk iets toe, van absurdistische tekst of shots tot praktische tools. Zonder dat ze enkel functioneel zijn.

review film the royal tenenbaums 2001
Royal wants his family back

Tragiek, humor en absurdisme

De dialogen zijn vaak vrij absurdistisch en droog. Royal kan in al zijn pogingen om het goed te maken met zijn vrouw en kinderen zijn eigen egoïsme en narcisme niet verbergen en heeft dat waarschijnlijk zelf niet eens door. Vooral zijn personage zorgt door al zijn stupide goedmaakpogingen voor veel humor in de film. De kinderen zijn vooral tragisch, zonder sentimenteel of over dramatisch te worden. Opgegroeid als kind-genieën en gepiekt te hebben voor hun dertigste, zijn ze nu allemaal in een post-succes-dip terecht gekomen en lijden aan depressies en hebben hun eigen identiteit en zelfontwikkeling naast hun expertise nauwelijks ontwikkeld. Ze wijten dat voornamelijk aan hun vader die zich nauwelijks heeft betrokken bij hun leven, behalve bij het succes van Richie als tennisser.

review film the royal tenenbaums 2001
and takes desperate measures

Conclusie

Het mooie aan deze film is dat met een luchtige knipoog wordt getoond hoe complex gezinsrelaties zijn, hoeveel verantwoordelijkheid een vader en moeder hebben voor het volwassen leven van hun kinderen en hoe kwetsbaar kinderen eigenlijk zijn, ook al lijkt dat helemaal niet zo.  Dit wordt echter gedaan zonder te vervallen in hevige tragiek en drama. De film laat ook zien dat wanneer iedereen moeite doet om vergeving te zoeken en te vergeven, het ook niet altijd heel ingewikkeld hoeft te blijken. Het is een film met een tragische ondertoon, maar waar vooral hoop uit spreekt. Het is absoluut geen moralistische film, maar eerder een klein portret van een familie met problemen, zoals elk gezin die heeft, alleen sterk uitvergroot met uitvergrootte personages en verpakt in een mooi verhaal met mooie beelden en onconventionele cinematografie.

Praktische info

  • The Royal Tenenbaums (2001) 109 min
  • Directed by: Wes Anderson
  • Produced by: Wes Anderson, Barry Mendel, Scott Rudin
  • Written by: Wes Anderson, Owen Wilson
  • Starring: Danny Glover, Gene Hackman, Anjelica Huston, Bill Murray, Gwyneth Paltrow, Ben Stiller, Luke Wilson, Owen Wilson
  • Narrated by: Alec Baldwin
  • Music by: Mark Mothersbaugh
  • Cinematography: Robert Yeoman
  • Edited by: Dylan Tichenor
  • Production company: American Emprirical Picture
  • Distributed by: Buena Vista Pictures