Film Review: The Similars/ Los Parecidos (2015)

review film the similars 2015
the bus station

Deze film is niet voor iedereen. Of je deze film leuk vindt en/of weet te kunnen waarderen, zal van een aantal dingen afhangen.

De film is gesitueerd in het beladen jaar 1968 in Mexico en behoeft daarom enige historische kennis van dat land om het in de juiste context te kunnen plaatsen. Ten tweede is het een typische genre film, een film die niet alleen in die tijd afspeelt, maar ook de sfeer en feitelijke filmband benadert uit die tijd, maar belangrijker nog benadert het de eigenaardige typische sfeer van de eerste Twilight Zone serie die liep van 1959 tot 1964, wat zowel een surrealistische science fiction sfeer weergeeft als een knipoog naar filosofische kwesties.

Aangezien die filosofische kwesties verbonden zijn aan wat er aldaar in Mexico Stad in 1968 afspeelde, kan deze film een pittige kluif zijn, wil je het ten volle begrijpen. Je kan er echter ook voor kiezen om enkel je focus te leggen op de sfeer van de Twilight Zone en het als een ode bezien van het vroegere science fiction werk, wat ook de bedoeling is, maar dan mis je denk ik wel de andere helft van de film, de andere bedoeling van de makers. Dat maakt dit tot een bizarre mix. Net als het verhaal zelf.

review film the similars 2015
ulises is just waiting for the bus

Het verhaal

Het is de nacht van 2 oktober 1968 in een busstation op vijf uur afstand van Mexico Stad. Dat het enorm regent is zacht uitgedrukt. En enkele reizigers komen vast te zitten op dat busstation. Achter het loket werkt Martin, die een radeloze Ulises die dringend naar Mexico Stad moet omdat zijn vrouw aan het bevallen is, niet kan helpen. Op een bankje zit een geheimzinnige inheemse vrouw, een sjamaan die in een vreemde taal spreekt. Dan komt een jonge vrouw, Irene, half in paniek aan, ze is zwanger en op de vlucht voor haar man. Dan beginnen er vreemde dingen te gebeuren, eerst met Martin die lijkt te bezwijken aan iets vreemds en vervolgens Rosa de toiletjuffrouw die naar het lijkt een epileptische aanval heeft. Irene en Ulises proberen haar te helpen wanneer er een man binnenstormt. Hij heet Alvaro en is student geneeskunde en is samen met een vrouw Gertrudis en haar zoontje Ignacio met een taxi aangekomen, die Irene en Ulises wanhopig proberen te achterhalen, maar de deur van het busstation blijkt op slot. Bij die ontdekking komt Martin met een ingezwachteld gezicht binnen strompelen en beschuldigt Ulises ervan een duivel te zijn die hem zijn geheimzinnige verminking heeft aangedaan. Dat is het begin van opeenvolgende raadselachtige gebeurtenissen waardoor iedereen elkaar wantrouwt, terwijl ze opgesloten zitten en nergens naartoe kunnen. Ondertussen speelt op de radio een programma waarin er gepraat wordt over de vreemde gebeurtenissen die over de hele wereld lijken plaats te vinden. En het heeft alles te maken met wat er zich in de regendruppels bevindt… Of toch niet?

review film the similars 2015
and so is the pregnant Irene

Mexicaanse Twilight Zone

De film begint geheel in Twilight Zone achtige stijl met een vertellende voice over zoals ook Rod Serling, bedenker van de serie en verteller, dat deed. Het is de introductie van een vreemd verhaal.

De kleuren doen al even authentiek aan. Oftewel, de film lijkt in zwart wit geschoten te zijn, maar hier en daar sijpelen zachte kleuren door, de een helderder en aanweziger dan de ander en ook niet altijd even constant. Met die kleuren worden de belangrijke gebeurtenissen benadrukt, al is het heel subtiel en tijdens het kijken niet echt merkbaar. Hiervoor opereert de cinematografie op een meer gevoelsniveau. Om de oude film extra te benadrukken zijn er vaak spikkels en rondjes zichtbaar in de film, zonder dat het beeld korrelig wordt. Het beeld ondanks de veelal afwezigheid van kleur is zacht en heeft een lichte glans over zich, wat een extra surrealistische sfeer geeft. Maar niet alleen het beeld en de cinematografie alsook de bijpassende muziek is surrealistisch, ook de shots, van sommige momenten dragen daartoe bij evenals dat gevoel dat je naar een echte oude film zit te kijken. Wat al dit bovenstaande betreft zal de echte liefhebber van cinematografie smullen, mits je bekend bent met ouder materiaal dan de tegenwoordige films.

review film the similars 2015
but then something happens that changes everything

Existentialisme

Maar qua verhaal heeft de film ook geheel de feel te pakken van wat er toen op science fiction en horror gebied vertoond werd. De vragen en reacties van de personages zijn op filosofisch niveau gesteld en ik moest (waarom weet ik niet precies)  ook steeds denken aan De Kelner en de Levenden, een boek van Simon Vestdijk, wat eveneens zeer surrealistisch en existentialistisch is, en zich afspeelt op een treinstation. Want de filosofie die hier wordt aangesproken is van existentialistische aard. Misschien niet direct in de richting van het existentialisme van Sartre, maar meer de vraag stellend wie we zijn en wat individualiteit is en wat er gebeurt als we dat verliezen.

review film the similars 2015
Ulises desperately wants to get to his wife

Bloedbad van Tlatelolco

Die vraag heeft alles te maken met wat er zich op 2 oktober 1968 afspeelde in Mexico Stad. Het wordt het Bloedbad van Tlatelolco genoemd. Er waren op het Plein van de Drie Culturen 5000 demonstranten aanwezigen, voornamelijk studenten en arbeiders met vrouwen en kinderen die protesteerden tegen het huidige regime die de campus door het leger liet bezetten na een aantal voorafgaande incidenten met studenten. Tegen zonsondergang werden de demonstranten omsingeld door het leger dat begon te schieten op demonstranten maar ook op onschuldige voorbijgangers. En vanaf omliggende gebouwen begon een geheimzinnig Bataljon Olympia het vuur te openen, buiten het reguliere leger om. Het moorden ging de hele nacht door, maar de regering claimde dat het slechts ging om tientallen gewonden. De volgende ochtend was het plein bezaaid met lichamen die, volgens ooggetuigen door vuilniswagens werden opgehaald.

Bovenstaande achtergrond wordt niet alleen met datum genoemd aan het begin van de film, maar wordt ook regelmatig door de personages genoemd. Waardoor die gebeurtenis een belangrijke rol speelt in het verhaal. Veel gebeurtenissen in het busstation kunnen worden gezien als een metafoor voor die gebeurtenis. Zo roept Ignacio steeds uit: ‘De onschuldigen zullen worden gearresteerd.’ Maar ook op een meer symbolische wijze wordt gerefereerd aan dat bloedbad. Het was de dag waarop alles veranderde en alles hetzelfde bleef:

review film the similars 2015
something happend to Martin’s face and he balmes Ulises

Spoiler: Mijn idee over de film

Tijdens de verandering/de gebeurtenis, waarop iedereen hetzelfde gezicht krijgt als Ulises en daardoor zijn identiteit verliest en ze allemaal op elkaar lijken, zien ze elkaar als hetzelfde. Net als toen in Tlatelolco werd iedereen als hetzelfde gezien, er werd geen onderscheid gemaakt tussen demonstranten en voorbijgangers, tussen mannen en vrouwen en kinderen.

Maar nadat de personages helemaal zijn veranderd zien ze de anderen weer zoals ze echt zijn en niet meer met hetzelfde gezicht, terwijl in werkelijkheid iedereen nog steeds hetzelfde gezicht draagt. Oftewel alles was voorgoed veranderd, maar toch bleef alles hetzelfde. Bij de gebeurtenis in Tlatelolco kan dat ook zo gezegd worden. Na het bloedbad was alles anders, maar toch veranderde niets. Nadat de demonstranten waren vermoord ‘kregen ze hun identiteit weer terug’ maar werden opgehaald door vuilniswagens; identiteitloos. Maar ook andersom kan het leger ook gezien worden als een gezicht, één identiteit waardoor het als individu moeilijker zal zijn om op mensen te schieten dan als een onderdeel van één opererend orgaan. Personages in de film beelden beiden uit en verbeelden hoe men zich gedraagt wanneer je jezelf verliest, je eigen identiteit kwijt bent. En tevens wordt dus ook de vraag gesteld, wat identiteit is, want zit dat enkel in het gezicht? Op zich niet, maar wel wanneer je de groepen tegenover elkaar zet op het Drie Culturen Plein.

review film the similars 2015
Gertrudis protects Ignacio

Het zieke kind Ignacio, de veroorzaker van dit alles staat waarschijnlijk symbool voor de zieke regering. Ignacio heeft een levendige fantasie waarmee hij de werkelijkheid voor de reizigers verandert. Net zoals de regering allerlei leugens verspreidde over de demonstranten. Ook zegt Ignacio dat hij het niet zelf doet, maar dat het door onbekende anderen komt. En ook de regering neemt de schuld niet op zich en tot op heden is het onduidelijk wat er nu precies is gebeurd. Iets wat de voice over aan het einde nog eens benadrukt door te zeggen dat er soms geen verklaringen zijn voor wat er gebeurt (wat tevens weer een knipoog is naar de oude Twilight Zone).

Stof tot nadenken

Het zit wat ingewikkeld in elkaar qua symboliek en geheel rationeel alles te willen plaatsen is erg moeilijk zonder nauwkeurige kennis van die tijd en plaats, maar op gevoelsniveau is het wel te begrijpen. Bovenstaande is mijn persoonlijke idee erover en dus niet het idee van de makers van de film. Het is speculeren wat dat betreft. Maar dat zorgt ook juist weer voor stof tot nadenken. 

review film the similars 2015
they can’t believe what happened

Conclusie

Naast de symboliek is de film grappig en disturbing tegelijk. Is het zowel campy als surrealistisch. De fijne mix is goed in balans en zorgt voor een unieke, maar vreemde kijkervaring, waar niet iedereen van zal genieten. Het is niet echt een horror, maar meer een mysterieuze science fiction film die duidelijk een ode brengt aan oude tijden in de film, en een kritische maatschappelijke noot heeft naar datzelfde verleden in dezelfde tijd in totaal andere omstandigheden. Hierdoor neemt de film wel veel op zich, wat het echter wel allemaal waar maakt, zonder pretentieus te zijn. De film wil niet kiezen en hoeft dat ook niet te doen. Daardoor is het niet besteed aan het grote publiek, maar zal zeker een klein publiek aanspreken.

Praktische info

  • The Similars (Los Parecidos) (2015) 89 min
  • Language: Spanish (Mexico)
  • Directed by: Isaac Ezban
  • Produced by: Isaac Ezban, Miriam Mercado, Elsa Reyes
  • Written by: Isaac Ezban
  • Starring: Carmen Beato, Fernando Becerril, Humberto Busto, Cassandra Ciangherotti, Catalina Slas, Gustavo Sánchez Parra, Santiago Torres
  • Music by: Edy Lan
  • Cinematography: Isis Sarfati
  • Edited by: Óscar Figueroa
  • Production company: Caminante Films, Morbido Films, Red Elephant, Yellow Films, Zensky Cine
  • Distributed by: Morbido Films

Een gedachte over “Film Review: The Similars/ Los Parecidos (2015)

Reacties zijn gesloten.