Film Review: The Box (2009)

review film the box 2009
a difficult dilemma

Ik ben altijd wel te porren voor films met een filosofische insteek en dan het liefst aangaande het existentialisme. Ik hou wel van gecompliceerde vragen omtrent de mens, de mensheid en het bestaan, mits dat wel goed is uitgevoerd natuurlijk.

The Box heeft een poging gedaan met de verfilming van het korte verhaal van Richard Matheson Button, Button (1970), dat later tot een aflevering van The Twilight Zone is verwerkt (“Button, Button”, S1, ep20b, 1986). En ik kan alvast verklappen dat die opzet niet helemaal of misschien wel helemaal niet is gelukt.

Het verhaal

Norma en Arthur Lewis krijgen van ene Arlington Steward een box aangeboden. Als ze op de knop van de box drukken, krijgen ze 1 miljoen dollar, maar tegelijkertijd zal er iemand sterven, iemand die ze niet kennen. Steward mag geen enkele informatie prijsgeven over zijn werkgevers, ze mogen er met niemand over praten en ze krijgen 24 uur om te beslissen. In die korte tijd, krijgt Norma te horen dat de school waar ze werkt haar niet meer kan aanhouden als lerares, krijgt Arthur te horen dat hij is afgewezen voor de astronauten opleiding en Norma heeft een voetoperatie nodig. Dus besluit Norma op de knop te drukken. In eerste instantie gebeurt er niks, maar langzamerhand gebeuren er vreemde dingen om hen heen en komen ze meer te weten over hoe de box werkt en hoe het hun leven zal beïnvloeden. Ze hebben dan echter nog geen idee hoe erg het hun leven zal beïnvloeden én uiteindelijk ook het leven van andere mensen.

review the box 2009
will they push the button?

Sartre’s Huis Clos

De film begint eigenlijk met het boek van Sartre Huis Clos. Daarin wordt gesteld dat de hel de anderen zijn. Niet zomaar dat anderen het leven tot een hel maken, maar omdat anderen jou zien zoals je werkelijk bent. Wat je moet zien als: anderen bekijken jou op een andere manier dan jij naar jezelf kijkt. Zelf ben je eerder geneigd om je eigen tekortkomingen te onderschatten, niet wil of kan zien, of te ontkennen. Anderen zijn dus een confrontatie met onszelf. Later in de film gaan Norma en Arthur naar datzelfde toneelstuk, wat erop duidt dat het een belangrijk terugkerend thema is in de film. Echter zijn De Anderen dit keer geen mensen, maar buitenaardse wezens, en is het existentialistische thema niet echt goed uitgewerkt. Het probeert slechts een richting te geven aan de film, maar komt nergens goed uit de verf.

review film the box 2009 arlington steward
the mysterious Arlington Steward

Vlakke personages

Want de film zelf, vind ik niet echt goed te noemen. Laat ik beginnen bij de personages. De film neemt geen tijd om hen als karakter voor te stellen. Alhoewel de film bijna 2 uur duurt. De personages blijven vlak, wekken geen compassie of begrip op. Cameron Diaz kijkt de hele film alsof ze in een grafstemming is en ieder moment in janken uit kan barsten en met een grote frons op haar voorhoofd. Daarbij heeft haar personage een misvormde voet, waardoor ze zogenaamd “liefde” voelt voor de mismaakte Steward, wat een nogal akward scène is waarin ze dat aan hem vertelt en ook compleet ongeloofwaardig is. Als stel gedragen Arthur en Norma zich alsof ze elkaar net kennen, negeren hun zoontje Walter voor het grootste gedeelte van de film en ze worden nooit op beeld gezet in een normale gezinssituatie.

review film the box 2009
the Lewis family

De seventies zonder seventies vibe

De cinematografie van de film is standaard, gewoon. Het speelt zich af in 1976 en de kleding en het behang in de keuken van Norma en Arthur doet de kijker daar aan herinneren, maar verder ademt de film totaal geen jaren 70 sfeer uit. Wat nog bijgestuurd had kunnen worden door de muziek, maar die was helemaal uit context en wanneer je bij sommige scènes je ogen dicht zou doen, zou je denken dat je plotseling in een slasher uit de jaren 80 bent beland. De tijdgeest van de jaren 70 is helaas helemaal verloren gegaan. Er worden ook geen enkele culturele of maatschappelijke refenrenties gedaan naar dat tijdperk. De film had zich in ieder tijdperk af kunnen spelen, dus waarom voor de jaren 70 is gekozen is een raadsel. Misschien omdat Button Button uit die tijd komt? Maar voor deze film en het verhaal heeft dat tijdperk geen enkele toegevoegde waarde.

review film the box 2009
Arthur isn’t himself

Science fiction uit de bocht

Want het verhaal is dan wel gebaseerd op het korte verhaal van Richard Matheson, maar nu verpakt in een science fiction film, geheel in de (slecht nagemaakte) stijl van Invasion of the Bodysnatchers (1978). Het science fiction verhaal dient ervoor om het verhaal meer body te geven, maar vliegt geregeld uit de bocht. Er wordt gepoogd tot surrealisme (zie de scène in de bibliotheek), maar mondt uit in een onverklaarbare waterige toestand, waar de symboliek mij is ontgaan. Er wordt ook veel tijd besteed aan uitleg wie Steward is en wat hij doet en waarom; het is allemaal een psychologische test voor het voortbestaan van de mensheid. Maar waarom er zulke wezens ergens rondhangen en hun tijd daarmee verdoen is een raadsel. Waarschijnlijk hebben ze de tv of internet nog niet uitgevonden om zichzelf te vermaken. 

Onlogische test

De gehele test trouwens is nogal absurd en ingewikkeld. Het eerste deel klopt nog wel: gewoon niet op de knop drukken als je een onzelfzuchtig mens bent en niet streeft naar eigen gewin ten koste van anderen. Maar dan komt het veel te ingewikkelde tweede deel, waarin het zoontje wordt ontvoerd en Norma en Arthur worden gedwongen om een tweede onzelfzuchtige keuze te maken door zelfopoffering en daarmee verlossing zullen vinden voor hun slechte gedrag. Maar een onzelfzuchtige keuze kan je alleen maar geheel vrijwillig maken en de keuze die hen wordt gegeven, zullen weinig ouders hopelijk anders beslissen dan dat zij hebben gedaan, wat niets meer te maken heeft met onzelfzuchtigheid, en hen eerder opgedrongen wordt om die keuze te maken.

review film the box 2009
weird things

Gekunsteld thema

Wanneer je zulke ethische thema’s aan wilt kaarten en ook nog op een vrij ingewikkelde manier, dan is het belangrijk dat zo’n film op gevoelsniveau klopt. Dan zijn rare, vreemde of onverklaarbare dingen makkelijker aan te nemen, omdat de film je dan al heeft gegrepen. Maar zowel de personages als het verhaal en de manier van vertellen slagen er niet in om de kijker erbij te betrekken, om te worden meegenomen in de situatie waarin Norma en Arthur zich bevinden. En dan wordt zo’n film afstandelijk en blijft het vreemd, kunstmatig en gekunsteld. Ook wordt de film nergens spannend, is er geen echt suspense effect. Ook wordt het nergens eng of creepy. Maar slaat de film soms door in sentimentaliteit, wat eerder onbedoeld absurd aandoet.

Om met een ethische kwestie indruk te willen maken moet de premisse, het verhaal en het plot, simpel, eenvoudig en begrijpelijk zijn om goed door te laten dringen. Anders wordt het een geval van moeilijk doen om het moeilijk doen. De film bevat te veel weird, weird dat je niet bij de strot grijpt, maar je doet rollen met de ogen. Helaas. Ook heeft de film veel te veel zijstapjes, zoals de voet van Norma, het feit dat ze nauwelijks rondkomen en hij in een Corvette rijdt, ze mooie kleding dragen en in een best goede buurt en groot huis wonen. En de NASA lijkt me geen hongerloontje uit te betalen. Dan zijn er nog de dingen in de kelder van Arthur, die het zoontje aan de oppas laat zien, wat verder niet terug komt. Het gedoe met Mars en de NSA en CIA en NASA en de hele mikmak. De film richt zich op zoveel kleine dingetjes tegelijk dat het eigenlijke verhaal waar het om gaat, verloren gaat in rare complotten, vreemde tests en moeilijk gedoe, terwijl de boodschap toch van alle tijden kan zijn.

De laatste sneer die de film, die toch al een pessimistische kijk op de mens in het algemeen heeft, is dat er steeds een vrouw op de knop drukt. Is dat een verwijzing naar Eva die van de appel at?

Conclusie

Een lang artikel voor een niet zo goede film. Maar beter bijna 1400 woorden lezen, dan een film kijken van bijna 2 uur, die uiteindelijk niet levert.

Praktische info

  • The Box (2009) 115 min
  • Directed by: Richard Kelly
  • Produced by: Richard Kelly, Dan Lin, Sean McKittrick
  • Screenplay by: Richard Kelly
  • Based on: Button, Button by Richard Matheson
  • Starring: Cameron Diaz, James Marsden, Frank Langella
  • Music by: Win Butler, Régine Chassagne, Owen Pallett
  • Cinematography: Steven Poster
  • Edited by: Sam Bauer
  • Production company: Radar Pictures, Media Rights Capital
  • Distributed by: Warner Bros. Pictures