Film Review: House on Haunted Hill (1959)

review film house on haunted hill 1959
Vincent Price as Frederick Loren/ Allies Artists

De klassieke horror House on Haunted Hill  (1959) met de horrorheld Vincent Price in de hoofdrol voelt aan als een ritje in een ouderwets spookhuis; scary fun. 

Oude horror films hebben niet de vele middelen gehad om de kijkers lekker de stuipen op het lijf te jagen. Er was nog geen CGI of practical effects met animatronics, terwijl nu de mogelijkheden qua special effects, muziek en geluidseffecten veel groter zijn. Ook de ideeën over wat eng was waren nog niet zo extreem als nu. Dus moet je alles in perspectief blijven zien. Vooral de ideeën van vroeger zijn voor ons nu misschien achterhaald, maar toen paste het gewoon bij de denkbeelden van die tijd. Dat geldt ook voor alle effecten, visueel of audio, die misschien nu te beperkt lijken, maar destijds de normale stand van zaken was.

Dus zorgde William Castle met zijn films voor wel spectaculaire special effects in de bioscopen zelf waardoor de films een soort bijna interactieve 3D ervaringen werden. Voor iedere film bedacht hij een gimmick om de horror voor het publiek zo eng mogelijk te maken. Dat werkte. En ook al zie je dat nu niet meer op de film, het idee alleen al maakt zo’n klassieker extra speciaal.

Bij de film 13 Ghosts (1960), verzon hij een 3D-bril waarbij het publiek zelf kon beslissen of ze de enge geesten op het witte doek wilden zien of niet. Ook House on Haunted Hill werd voorzien van een bizar grappige gimmick, “Emergo.” Namelijk het in het theater laten overvliegen van een skelet, net zoals een scène later in de film zelf. Maar niet alleen deze gimmick, maar de hele film zelf is een fun ride in een spooky huis.

Het verhaal 

Frederick Loren, een excentrieke miljonair en zijn vrouw Annabelle nodigen vijf vreemden uit voor een horror feestje in een befaamd horror huis. Hij belooft hen ieder 10.000 dollar als ze de hele nacht doorstaan. Mocht er iemand komen te overlijden tijdens de nacht dan zal er 50.000 dollar worden gedoneerd aan de nabestaanden. Hij heeft zijn gasten zo uitgekozen dat zij geneigd zijn om te blijven en het geld aan te nemen, in plaats van te vertrekken. Het is namelijk zo dat er al meerdere mensen op brute wijze om het leven zijn gekomen in dat huis en hun geest waart daar nog altijd rond op zoek naar anderen die ze kunnen inlijven.

De vijf vreemden bestaan uit Lance Schroeder een testpiloot, Ruth Bridges een journaliste, Dr. David Trent een psychiater die gespecialiseerd is in hysterie, Nora Manning een typiste in het bedrijf van Loren en tenslotte de huiseigenaar Watson Pritchett die het huis aan Loren verhuurt voor die nacht. Pritchett zelf is een echte gelover in het spookhuis aangezien zijn broer daar om het leven is gekomen, terwijl Dr. Trent duidelijk stelt dat alle waanideeën omtrent het huis voortkomen uit hysterie. Iets dat volgens hem al snel bewezen wordt door Nora, die als eerste een geest meent te zien en weg wil.

Maar al voordat het middernacht is, worden ze ingesloten, ook Nora. De deur sluit als een kluisdeur, alle ramen hebben tralies, er is geen telefoonverbinding en geen elektriciteit en de toegangspoort wordt gesloten. Ieder krijgt een pistool om zichzelf te verdedigen, maar wat heb je aan pistolen tegenover geesten? Al gauw valt het eerste dodelijke slachtoffer en slaat de paniek en paranoia toe, want als er geen geesten zouden zijn, dan is een van hen een moordenaar en zou diegene nog een keer kunnen toeslaan.

review film house on haunted hill 1959
scary fun/ Allied Artists

Spookhuis

Het verhaal is meer een mystery dan een horror, alhoewel de verpakking wel als zodanig wordt neergezet. Er zijn schrikmomenten, geesten, een gruwelijke moord, lichten die zomaar uitgaan en deuren die als vanzelf dichtslaan. Er zijn geheime gangen en verborgen agenda’s. Heel eng wordt het niet, maar de film is dan meer gericht op het mysterie met een paar spooky elementen. Het doet denken aan een ouderwets spookhuis op de kermis.

Het spookhuis is dan ook prachtig klassiek en zowel Romaans als Victoriaans ingericht waardoor ook echt die unheimische sfeer ontstaat. Het decor van het het huis is daardoor een grote smaakmaker en biedt ruimte voor het plotseling opduiken van de bedienden, een verborgen skelet, of een lijk dat boven de grote trap hangt.

De enge effecten zijn zowel creepy als campy en doen erg hun best om de kijker aan het schrikken te maken. Zo is er een zwevende geest, een sterk behaarde hand die Nora vastgrijpt en een afgehakt hoofd in de koffer van Nora. Dat lukt in ieder geval aardig bij Nora, die veel gilkunsten laat zien en het bewijs is voor Dr. Trent dat het huis niet haunted is, maar dat Nora zo beïnvloedbaar is dat ze aan hysterie lijdt. Maar ondertussen is Nora wel degene die alle enge en gruwelijke ontdekkingen doet… Gelukkig heeft ze Lance die zich om haar bekommert en in ieder geval gelooft dat iemand het op haar heeft voorzien of om haar bang te maken of erger.

Mysterie en campy stijl

De film is helemaal gebouwd rondom de vraag of er werkelijk spookverschijningen zijn of dat het een truc is. Waart er misschien iemand anders rond? Of is het een combinatie van dit alles? De film begint met een vreemde uitnodiging waar niet anders dan een idee achter kan zitten. Dan beginnen zich al gauw de enge verschijningen voor te doen, die enkel alleen Nora ziet en het enkel haar overkomt. Vervolgens lijkt het erop alsof Annabelle zelfmoord heeft gepleegd door zichzelf op te hangen. Of is ze vermoord? Dit loopt over in paranoia bij de andere gasten. Wie is er nog te vertrouwen. Zo wordt het uiteindelijk een whodunnit.

Dit plot zit erg leuk in elkaar en de vele deuren, een geheime gang en de hint naar bovennatuurlijke verschijnselen, maken het raadsel alleen maar groter. Deze spookeffecten om zo lijkt het, vooral Nora angst aan te jagen zijn heerlijk over de top campy.  Al deze over de top spooky verschijnselen monden zoals te verwachten uit in een twist en hebben tot doel om niet alleen de meeste personages te misleiden, maar ook het publiek en dat is erg vermakelijk in elkaar gezet. De manier waarop dit alles wordt gebracht en de fun dat er vanaf spat, zorgt voor een hele leuke en spooky film.

De film is veelal bekend als zwart-wit film, wat gelijk een nostalgisch gevoel geeft evenals de hoge schrille tonen van de muziek. Maar de film is ook in kleur te bewonderen. De manier van filmen is echter niet bijzonder en er steken geen geweldige camerastandpunten boven uit noch is er gebruik gemaakt van cinematografische hoogstandjes, zoals bijvoorbeeld in The Haunting (1963). Het gaat hier niet om de psychische ervaringen van een spookhuis en de onderlinge verhoudingen van de gasten. Het enige psychische aspect dat meespeelt is de hysterie waarin Dr. Trent is gespecialiseerd. Dat maakt van deze film een vrij eenvoudige horror die zich richt op de twist in het verhaal, maar wel een die zich focust op de fun in horror. 

review film house on haunted hill 1959
the famous skeleton/ Allied Artists

Personages en twist

Vincent Price zelf zorgt met zijn fijne donkere stem en charismatische verschijning eveneens voor een klein mysterie. Want is hij in deze film nu weer de villain of toch niet? Hij krijgt goed tegenspel van zijn vrouw Annabelle, gespeeld door Carol Ohmart, die al even charismatisch is en zeker aan hem gewaagd is en het lijkt er dan die avond ook toe te leiden dat een van hen door de ander een kopje kleiner gemaakt zal worden. Oftewel, hun relatie is allesbehalve gezellig.

De overige cast is ook zeer effectief bezig. Het personage Watson is eigenlijk meer aan de hysterische kant dan Nora. Hij drinkt veel, waarschuwt iedereen voor de geesten waar hij heilig in gelooft en ook zeer bang voor is en wil iedereen aansteken met zijn paranoia. Terwijl Nora degene is die alle spooky dingen meemaakt en vervolgens door Dr Trent ervan wordt beschuldigt dat zij hysterisch is. Lance lijkt de klamheid zelve en wil Nora beschermen, maar erg veel bereikt hij niet. Tenslotte is Ruth de oudere dame die er maar een beetje bijhangt en te weinig te doen en te zeggen heeft. Alles wat de personages meemaken en doen is een kleine hint naar het uiteindelijke plot en de twist. Dis zorgt voor een verrassend en origineel einde.

Wat betreft horror is het voor ons niet zo effectief en voornamelijk erg cheesy, campy, maar wel zeer vermakelijk. Qua twist in het verhaal, die niet erg verrassend of origineel is, blijft toch wel erg leuk. De horror van de film  blijkt dan ook uiteindelijk in iets geheel anders te zitten. 

Conclusie

House on Haunted Hill is een cultpareltje overgebleven uit de klassieke horrortijd, en een erg vermakelijke film. De film is een heerlijke nostalgische klassieke rit door een spookhuis kermis attractie waarin alle skeletten tot leven komen, afgehakte hoofden worden gevonden en spookverschijningen in de rondte zweven. Met een leuk mysterie, een verrassende twist en een prettig lopend verhaal is dit een fijne campy fun klassieker, die nooit gaat vervelen. 

Praktische info

  • House on Haunted Hill (1959) 75 min
  • Directed by: William Castle
  • Produced by: William Castle, Robb White
  • Written by: Robb White
  • Starring: Vincent Price, Carol Ohmart, Elisha Cook, Carolyn Craig, Alan Marshal, Julie Mitchum, Richard Long
  • Music by: Richard Kayne, Richard Loring, Von Dexter
  • Cinematography: Carl E. Guthrie
  • Edited by: Roy V. Livingston
  • Production company: William Castle Productions
  • Distributed by: Allied Artists