Film Review: Zwart Water (2010)

review film zwart water 2010
Christine komt met dochter Lisa en man Paul aan in hun nieuwe huis

Een eng verhaal met een klein onschuldig meisje is een beproefd gegeven in het horror genre. Dat werkt meestal vrij effectief door het grote contrast. Nu heeft ook een Nederlandse film zich aan dit idee gewaagd; een klein onschuldig meisje dat bezeten wordt door een kwaadaardige geest, of is er misschien meer aan de hand?

Het verhaal 

Nadat de moeder van Christine, waar ze heel lang geen contact meer mee heeft gehad, overlijdt, blijkt Christine nu plotseling een groot huis in België te hebben geërfd. Met haar man Paul en dochtertje Lisa besluit ze er in te trekken. Lisa gaat naar een nieuwe school, maar ze vindt het helemaal niet leuk om naar België te moeten verhuizen. Paul heeft een baan gevonden en Christine probeert een kans te wagen in de mode-industrie. Hierdoor wordt Lisa al de eerste dag op school vergeten opgehaald te worden en staat ze helemaal alleen op het schoolplein, totdat Paul haar op komt halen. Aangezien beide ouders werken, brengt Lisa heel veel tijd alleen door in het huis. Dan ontdekt Lisa een koffertje in het huis met daarin een dagboek. En… ze ziet een meisje… Karin. Er blijken geheimen te zijn in het leven van Christine, die langzaam uitkomen en zijn weerslag hebben op haar gezin, en op Lisa.

review film zwart water 2010
Lisa en Karen

Is er iets mis met Lisa of met Christine?

De film begint met een voice-over van de kleine Lisa, wat betekent dat haar personage niet alleen van belang is, maar dat er ook iets mis is met haar. Een grote spoiler voor de oplettende kijker die al veel te vroeg wordt weggegeven.

De gewone dingetjes die rondom het echte plot en verhaal gebeuren fungeren als opvulsel, om er een echt levend verhaal van te maken. Ze worden vaak gebruikt om de personages meer karakter te geven, of kunnen zelfs worden gebruikt om via kleine details het plot te versterken. Maar in deze film zijn ze iets te standaard en te cliché om het hele verhaal meer diepte te geven. Die opvulsscènes duren iets te lang zonder dat ze een duidelijk doel hebben in het eigenlijke verhaal, waardoor de hele film iets te lang duurt en de spanning niet goed wordt opgebouwd. Hierdoor blijft het lang onduidelijk waar de focus nu op ligt en waar het verhaal heen gaat. Uiteindelijk ligt de focus op Lisa en niet alleen maar omdat zij vaak alleen is in dat huis en vreemde gebeurtenissen meemaakt, maar ook op haar personage zelf.

Ondanks dat er best veel opvulsscènes zijn, krijg je nog steeds geen hoogte van hoe de onderlinge verhoudingen zijn tussen de gezinsleden en worden er ook nauwelijks hints gegeven naar hun achtergrond. En het personage van Paul lijkt soms zelf ook een opvulsel, omdat er nu eenmaal ook nog een vader is, maar verder helemaal niets bijdraagt aan het verhaal en een vrij hol personage is.

review film zwart water 2010
geheimen uit het verleden komen uit

Voortkabbelende clichés

De muziek doet soms iets te dramatisch en oubollig aan voor een moderne film en past er soms ook niet echt bij. Die muziek en sommige  camerashots leggen het er soms iets te bovenop; nu moet het spannend zijn, of, nu moet het een gevoel van vrijheid opwekken etc. De shots waarin er wordt gesuggereerd dat er iets (engs) aan de hand is, zijn iets te standaard. Maar de echt enge shots daarentegen zijn dan wel weer heel effectief. Pas vanaf dat moment worden de suggestieve shots wel beter geïntegreerd in het verhaal, maar blijven helaas wel iets te cliché om echt eng of verontrustend te worden. Ze vallen daarbij al vrij snel in herhaling. Het verhaal gaat erg traag, de opbouw van de spanning lijkt in een kleine minuscule loop plaats te vinden, maar pakt niet door en heeft niet de suggestie dat het tot een climax gaat komen. Het kabbelt maar een beetje voort.  Ook het doden van het arme konijntje is niet meer van deze horrortijd en te afgezaagd.

Onrealistische teksten

De teksten en dialogen van het script zijn vaak net iets te lang en daardoor vaak net iets te nep en onrealistisch. Vooral de teksten van Karin en Lisa zijn zinnen die kinderen normaal gesproken echt niet zeggen en zijn dan tenenkrommend en zijn eigenlijk überhaupt een beetje tenenkrommend. Het spookmeisje Karin en de manier waarop Lisa met haar communiceert is niet eens cliché te noemen, maar echt niet goed genoeg voor een goede enge ghost horror.

review film zwart water 2010
spookt het in huis of is er meer aan de hand?

Spoiler: Wat is horror?

Ik kreeg sterk het idee bij deze film dat er voornamelijk veel naar andere horrorfilms is gekeken, daar de elementen en enge shots uit zijn gehaald en daarmee deze film is gemaakt met een vrij Nederlandse opbouw en manier van vertellen. In plaats van dat er echt is begrepen wat nu precies eng is aan een horror, welk effect wat teweeg brengt en hoe je dat voor elkaar krijgt, de theorie achter een horror, wat eng is zeg maar. Bij deze film zijn losse flarden soms effectief, maar dat maakt nog geen interessante psychologische thriller of een enge ghost horror. Ook het hele plot is een beetje verwarrend. Is Lisa bezeten door Karin? Maar Karin is de zus van Christine en blijkt nog te leven.

Er is dus nog maar één enkele conclusie mogelijk, namelijk dat Karin een verzinsel is van Lisa, gemaakt uit de knipsels en foto’s en verhalen die ze vond in haar moeders dagboek en dat Lisa eigenlijk een klein sociopaatje is. Wat tevens de zin die ze door de hele film zegt verklaart: ‘Wie is dat meisje die naar mij kijkt in de spiegel. Wie ben ik?’ En dat dat deel van haar langzaam aan het groeien is en haar normale gezonde persoonlijkheid helemaal overneemt. Het verleden van Christine is daarmee enkel en alleen maar bedoeld om de kijkers op een dwaalspoor te brengen, wat zowel een plottwist is, als een gevoel dat je als kijker voor de gek bent gehouden. Hierdoor heeft Paul aan het einde pas een functie in de film, namelijk het raadsel oplossen wat er nu echt aan de hand is. Maar de echte Lisa schijnt hij nog steeds niet te kunnen ontdekken en faalt hij er in om de puzzelstukjes op de juiste plaats te leggen.

Conclusie

Achteraf gezien zit de film best goed in elkaar qua idee. Het verliezen van de eigen persoonlijkheid van Christine door haar tweelingzus Karin en het verliezen van de persoonlijkheid van Lisa door haar psychische stoornis, worden aan het einde mooi met elkaar verweven, maar dan is het eigenlijk al te laat. De manier van opbouw, vertellen en filmen is van een lager niveau dan het idee zelf en om het een echte spannende horror thriller te maken is er flink tekort geschoten in het idee wat nu echt een horror inhoudelijk is. Wel jammer, want dit had een heel sterke film kunnen zijn.

Praktische info

  • Zwart Water (2010) 107 min
  • Language: Nederlands
  • Directed by: Elbert van Strien
  • Produced by: Claudia Brandt, Elbert van Strien
  • Written by: Elbert van Strien, Paulo van Vliet
  • Starring: Hadewych Minis, Barry Atsma, Isabelle Stokkel, Charlotte Arnoldy
  • Music by: Han Otten, Maurits Overduvele
  • Cinematography: Guido van Gennep
  • Edited by: Herman P. Koerts, Elmer Leupen, Elbert van Strien
  • Production company: Accento Films
  • Distributed by: Independent Films