Boek Review: The Woman in Black/ De Vrouw in het Zwart (Susan Hill, 1983)

book review the woman in black susan hillThe Woman in Black is misschien wel een van de bekendste boeken van Susan Hill. Misschien is de titel je wellicht bekend, door de gelijknamige film die op dit boek is gebaseerd. Het boek is echter al een stukje ouder en stamt uit 1983 en is de eerste ghost story van haar hand. Duidelijk geïnspireerd door de klassieke ghost story tellers zoals M. R. James en Daphne du Maurier is het een langzaam verhaal waarin sfeer en omgeving en de ervaring van de verteller een belangrijkere rol spelen dan de verschijningen van de ghost zelf. De ghost stories van Susan Hill zijn geen nieuwe kijk op het klassieke ghost story genre of geven er een nieuwe originele moderne draai aan. Haar verhalen zijn niet alleen geïnspireerd op de vroegere vertellers, maar een evenbeeld ervan, zodat de echte klassieke ghost story ook in deze tijd voort blijft bestaan.

The Woman in Black is niet alleen in 2012 verfilmd, maar al eens eerder in 1989 en is ook een toneelstuk dat na The Mousetrap van Agatha Christie, het langst lopende toneelstuk is op West End.

Het verhaal 

Arthur Kipps, werkzaam bij een advocatenkantoor in Londen, wordt naar een klein dorpje gestuurd genaamd Crythin Gifford. Een cliënt Mrs. Drablow is recentelijk overleden en haar huis Eel Marsh House moet worden nagekeken en alle belangrijke papieren moeten worden verzameld, om het te kunnen verkopen. Daar aangekomen, wordt Arthur hartelijk ontvangen, maar dat neemt niet weg dat het dorpje geteisterd wordt door een verschijning van een vrouw gekleed in het zwart. Wanneer Arthur de verschijning ook ziet, eerst op de begrafenis van Mrs. Drablow en later in Eel Marsh zelf en hij andere vreemde geluiden hoort, begint hij te vermoeden dat het spookt in huize Eel Marsh. Maar jong als hij is laat hij zich hier niet door uit het veld slaan en is zelfs vastberaden om de zaak nader te onderzoeken, misschien zelfs wel om de verschijning rust te geven. Maar nu vele jaren later, nu hij het verhaal en zijn ervaringen voor het eerst opschrijft, blijkt dat de hauntings van de woman in black hem nooit hebben losgelaten. En die ervaring heeft niet alleen grote indruk op hem gemaakt en de kijk op het bestaan veranderd, maar ook zijn hele leven veranderd.

Klassieke stijl

Het verhaal is langzaam opgebouwd. Verteld in de eerste persoon enkelvoud, beleven we het verhaal en de ervaringen van Arthur uit eerste hand mee. Geheel in de stijl van een klassieke ghost story worden zijn ervaringen en innerlijke gevoelens eerlijk op papier gezet en worden details niet geschuwd. Alhoewel er weinig lijkt te gebeuren, speelt het voornamelijk af in de belevingswereld van Arthur als reactie op de kleine maar onuitwisbare indrukken van buitenaf. De stijl en zinnen van het verhaal zijn mooi en sfeervol. Susan Hill maakt geen gebruik van proza, maar eerder van een simpelere stijl die de sfeer en belevingswereld van Arthur op een waarachtige wijze weergeven. Een ghost story zoals het “werkelijk” gebeurd is, een optekening van degene die het allemaal heeft meegemaakt, zonder het op te leuken of er een dramatisch effect aan te geven. Dat dramatische effect wordt bereikt door het verhaal zelf en wanneer het verhaal ten einde loopt en zijn dramatische wending neemt. Geen twist, maar het allerbeslissende moment dat het verhaal een echte dreadfull ghost story blijkt te zijn, waaraan geen ontsnappen meer mogelijk is. En juist die laatste ‘schrik’ is specifiek aan een ghost story, waarop de schrijver de lezer achterlaat met dat laatste gevoel van horror.

Moderne Victorian Ghost Story

Nu is dit geen horror maar een ghost story dat heel mooi is geschreven, helemaal klopt en de oude sfeer ademt van een klassieke ghost story. Wie hiervan houdt hoeft niet alleen genoegen te nemen met de oude meesters die er al lang niet meer zijn en met iets ouder taalgebruik. Susan Hill maakt dit genre weer springlevend, met taalgebruik van deze tijd en een stijl van de oude tijd. Die combinatie bewijst dat de ghost stories nog lang niet zijn uitgestorven, maar keer op keer nieuw leven ingeblazen kunnen worden.

Boek versus film

In vergelijking met de film, is het boek niet alleen langzamer, maar ook de opbouw en het plot worden pas aan het einde uit de doeken gedaan. Ook is het verhaal kleiner. De film heeft een groter verhaal met meerdere personages die meer zijn uitgewerkt en de hauntings zijn enger en vaker. Ook het einde is anders. De keuze van het script van de film vind ik zelf een hele goede, waardoor de film voller wordt, maar niets afdoet aan het originele verhaal. Zowel het boek als de film zijn beiden mooie echte ghost stories waarvan ik allebei erg heb genoten. Maar ik ben dan ook een echt fan waar het om ghost stories gaat.

Conclusie

The Woman in Black is een mooie vertelling van het klassieke ghost story genre, gegoten in een modern jasje. Het verhaal, zowel droef als angstaanjagend is klein gehouden in lijn met de sobere vertelstijl. Wie nog niet helemaal bekend is met dit genre, kan ik aanraden om eerst met de ghost stories van Susan Hill te beginnen en dan langzamerhand de oude klassieke verhalen te lezen. Hierdoor is het toegankelijker en word je langzaam bekend met de stijl en opbouw en krijg je meer begrip van hoe zo’n verhaal in elkaar zit en kan je het steeds meer waarderen. Maar dat is eigenlijk met alles zo. Meer kennis geeft meer waardering, of je komt tot de conclusie dat je het helemaal niks vindt. Dat kan natuurlijk ook.

Praktische info

The Woman in Black (1983). Auteur: Susan Hill, 200 bladzijden. Oorspronkelijke taal: Engels. Nederlandse vertaling: De Vrouw in het Zwart.