Film Review: Rosemary’s Baby (1968)

review film rosemary's baby 1968
Rosemary

In 2014 is de film Rosemary’s Baby geselecteerd door de Library of Congres voor behoud in de National Film Registry, omdat de film cultureel, historisch of esthetisch significant is. En nu nog wordt de film beschouwd als één van de beste horror films die ooit is gemaakt.

De film heeft dan ook vele nominaties en prijzen gekregen. En daar is niets aan af te doen. De film mag dan wel bijna 50! jaar oud zijn, maar is zowel nog steeds een goede film die ondanks de duidelijke tijdsgeest niet hopeloos ouderwets is geworden, wat mede komt door het goede verhaal, en is ook nog altijd effectief als horror. Gebaseerd op het gelijknamige boek uit 1967 geschreven door Ira Levin, is dit een zeer goede verfilming die het boek recht doet en nauwgezet volgt. 

Het verhaal

Rosemary gaat met haar man Guy, een opkomende acteur, wonen in The Bramford een oud appartementencomplex in New York. Al snel ontmoeten ze daar de buren, Minnie en Roman Castevet, waar Guy al snel van gecharmeerd blijkt te zijn. Nadat Guy een rol niet heeft gekregen, besluiten hij en Rosemary om een kind te willen krijgen. Ze is verrast door zijn plotselinge omslag, maar blij en hij verzekert haar dat hun gezinnetje belangrijker is dan zijn carrière. Al snel is Rosemary in verwachting, al is de conceptie wel op een heel vreemde manier verlopen. Ze was op een avond flauw  gevallen en Guy bekende de volgende dag dat ze seks hadden gehad. Maar Rosemary kan zich daar helemaal niks van herinneren alleen maar hele vreemde dromen en heeft het gevoel verkracht te zijn. Ook zag ze na die desbetreffende dag allemaal krassen op haar lijf, waarvan Guy zegt dat hij die in zijn enthousiasme heeft gemaakt. Krassen die ze zich echter wel kan herinneren van haar droom. Ze probeert het hele voorval te vergeten, al verloopt de zwangerschap vrij vreemd en ongewoon. Ze heeft veel pijn, maar de arts zegt dat dat zal overgaan en ze wil daarop vertrouwen. Totdat Hutch, hun beste vriend langskomt en het ziet hoe slecht het met haar gaat en het zaakje niet vertrouwt. Als zijn ontdekkingen over het appartementencomplex en de Castevets Rosemary bereiken, weet ze zeker dat zij en haar ongeboren kind in gevaar zijn en probeert ze te vluchten. Maar de Castevets die onderdeel uit blijken te maken van een sekte die zich ophoudt in The Bramford hebben haar flink in hun greep.

Maatschappelijke inbreng uit de jaren 60

Natuurlijk heeft niet alles in deze film de tand des tijds doorstaan, maar daardoor geeft het ook weer een goede cultureel en maatschappelijke kijk op de jaren 60 van de vorige eeuw. De vrouwenemancipatie was in gang, in datzelfde jaar dat de film uitkwam, kwam Charles Manson vrij uit de gevangenis en maakte de wereld kennis met de Manson Family sekte, twee duidelijke thema’s in de film. Niet alleen maakt de film gebruik van een sekte en de manier waarop de vrouw nog niet geheel zelfstandig is en geneigd is om naar haar man te luisteren of een autoriteit zoals een arts, dan naar haar eigen gevoel en zelfs haar eigen gezondheid op het spel zet, maar ook van een aantal veel beproefde “regels” in een horror.

review film rosemary's baby 1968
she thinks something bad happened to her

Gothic horror

De film maakt gebruik van allerlei elementen die komen uit het gothic horror genre. Zoals de wijze waarop Rosemary geïsoleerd raakt in haar eigen huis, dat haar eigen gevoel, intuïtie en ervaring genegeerd worden en afgedaan worden als onzin, zodat ze aan zichzelf gaat twijfelen. Dat zij het slachtoffer is van haar eigen man die haar welzijn op het spel zet voor zijn eigen wensen, en dat ze geïndoctrineerd wordt door de buren, een ouder echtpaar, dat zogenaamd het beste met haar voor heeft. En het verhaal speelt zich ook niet voor niets af in het gotische gebouw en appartementencomplex The Bramford. Het zijn typische elementen die veel suspense opwekken en zowel het hoofdpersonage als de kijker laat twijfelen of dat wat zij vermoedt wel echt zo is, of dat ze het zich allemaal verbeeldt. Daarnaast heeft The Bramford ook een heel verleden, van de Trench zusters die kinderen aten, tot een dode baby in de kelder en Adrian Marcato een satanist die in het gebouw woonde en er aan zijn einde kwam.

Ook een beproefd horror element dat eigenlijk nu ook bijna altijd terugkomt, is dat ze wel hulp krijgt van buitenaf. Hutch een oudere schrijver en vriend, merkt gelijk aan haar dat er iets mis is en wil haar dringend spreken, maar raakt (niet per ongeluk) in een coma voordat hij daarvoor de kans krijgt.  Toch krijgt ze via een vriendin van hem een boek in handen dat over heksen gaat en zodoende ontdekt zij wat er werkelijk aan de hand is, mede doordat iemand als Hutch volgens haar geen onzin praat of gelooft en mede doordat hij een betrouwbaar persoon is, en twijfelt zij niet meer aan zichzelf.

Jaren 60 sfeer

Alhoewel al deze gotische horror elementen wel terugkomen is de sfeer echt die van de jaren 60. Het appartement dat er nog ouderwets en donker uitziet, schilderen ze fris wit, zij draagt de laatste mode en laat haar haren knippen in een fris Twiggy kapsel en grotendeels lijkt hun relatie ook vrij modern. Ook de muziek en de vreemde surrealistische dromen die zij heeft zijn erg in de jaren 60 stijl, lekker psychedelisch en “lijken bol te staan van de paddo’s en LSD”. Juist die droomscènes maken dat de film een horror genoemd kan worden in plaats van een thriller en ook de laatste scène draagt daar extra toe bij.

review film rosemary's baby 1968
the neighbours aren’t to be trusted

Conclusie

Rosemary’s Baby heeft veel elementen die nu nog steeds de moeite waard zijn, maar het bevat ook een aantal ouderwetse opvattingen en maatschappelijke verstandhoudingen. Maar dat doet geen afbreuk aan de sfeer. Het grootste verschil tussen toen en nu is denk ik wel de naïviteit van Rosemary, die zal nu niet zo heel erg lang hebben geduurd en een moderne Rosemary zal veel sneller in actie zijn gekomen. Ook zal de film nu niet meer zo ontzettend lang duren, twee en een half uur is namelijk wel een heel erg lange zit. Desondanks is het met de spanning en de opbouw van de film dik in orde. Hij duurt weliswaar erg lang, maar er zit geen onnodige vulling in. Het acteerwerk is wel echt van die tijd en kan nu een beetje overdreven overkomen, een beetje toneelachtig misschien. En ook het einde is in deze tijd eerder grappig dan dat het ontzetting bij de kijker zou losmaken.

Toch speelt de film in op een onderhuids unheimisch gevoel dat nu nog steeds goed overkomt. Alhoewel het nu waarschijnlijk niet echt heel eng meer is. Maar zeker voor wie interesse heeft in de moderne geschiedenis van de horror films, is deze film zeer geschikt, en kan als popcultureel erfgoed worden gezien. Ook hoe de film in elkaar zit, de opbouw, de keuzes die gemaakt zijn om wat wanneer te laten zien, zijn iets om van te leren.

→ Lees ook het review van het boek Rosemary’s Baby (1967) geschreven door Ira Levin

Praktische info

  • Rosemary’s Baby (1968) 136 min
  • Directed by: Roman Polanski
  • Produced by: William Castle
  • Screenplay by: Roman Polanski
  • Based on: Rosemary’s Baby by Ira Levin
  • Starring: Mia Farrow, John Cassavetes, Ruth Gordon, Sidney Blackmer, Maurice Evans, Ralph Bellamy, Angela Dorian
  • Music by: Krysztof Komeda
  • Cinematography: William A. Fraker
  • Edited by: Sam O’Steen, Bob Wyman
  • Production company: William Castle Productions
  • Distributed by: Paramount Pictures

Een gedachte over “Film Review: Rosemary’s Baby (1968)

Reacties zijn gesloten.